Fencyklidyna (Phencyclidyne) (PCP) - Substancja psychoaktywna o mieszanym, tłumiącym i stymulującym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, przeciwbólowa i halucynogenna. Wprowadzona do medycyny klinicznej jako lek do zdysocjowanego znieczulenia ogólnego, szybko została zarzucona ze względu na częste przypadki wywoływania ostrego zespołu obejmującego zaburzenia świadomości, pobudzenie i majaczenie. Wydaje się być użyteczna w leczeniu udarów. PCP jest stosunkowo tania i łatwa do zsyntetyzowania, w związku z czym już od lat siedemdziesiątych funkcjonuje na rynku nielegalnych substancji farmakologicznych. Pokrewnymi związkami o podobnym działaniu są ketamina i deksoksadrol. W nielegalnym używaniu PCP może być przyjmowana doustnie, dożylnie lub wciągana przez nos, zazwyczaj jednak bywa palona. Pierwsze efekty działania pojawiają się po 5 minutach, osiągając największe nasilenie po pół godzinie. Początkowo odczuwa się euforię, ciepło i mrowienie w całym ciele, poczucie unoszenia się na wodzie oraz uczucie spokojnego odosobnienia. Mogą się pojawić omamy wzrokowe i słuchowe, jak również zaburzenia percepcji własnego ciała, zaburzenia postrzegania przestrzeni i poczucia czasu, urojenia i dezorganizacja toku myślenia. Towarzyszące objawy neurologiczne i fizjologiczne zależą od przyjętej dawki, a należą do nich nadciśnienie, oczopląs, ataksja, zaburzenia artykulacji, grymasy twarzy, obfite poty, wygórowane odruchy, obniżona reakcja na ból, wzmożone napięcie mięśni, wysoka gorączka, nadwrażliwość na dźwięki i napady drgawkowe. Skutki działania PCP trwają od 4 do 6 godzin, chociaż ustępowanie objawów rezydualnych może trwać przez kilka dni lub dłużej. W początkowej fazie ustępowania działania środka, może dochodzić do zachowań gwałtownych, autoagresywnych lub agresywnych. Obserwowano związane z używaniem PCP zaburzenia nastroju, zaburzenia urojeniowe i majaczenia. Podobnie jak w przypadku hałucynogenów, nie jest jasne, czy zaburzenia te związane są bezpośrednio z działaniem środka, czy raczej stanowią przejaw istniejącej wcześniej podatności. W ICD-10 zaburzenia związane z używaniem PCP sklasyfikowane są razem z zaburzeniami po halucynogenach (FI6).

źródło: Wydawnictwo IPIN