Intoksykacja (Intoxication) - Stan następujący po przyjęciu substancji psychoaktywnej, kończący się zaburzeniami na poziomie świadomości, sprawności poznawczej, zdolności postrzegania i wnioskowania, nastroju, zachowania oraz innych funkcji i reakcji psychofizjologicznych. Zaburzenia te związane są z bezpośrednim działaniem farmakologicznym, jak również z wyuczonymi reakcjami na działanie substancji; z czasem ich nasilenie się zmniejsza, do całkowitego ustąpienia, o ile nie nastąpiły uszkodzenia tkankowe lub inne powikłania. Termin ten używany jest najczęściej w związku z piciem alkoholu, w mowie potocznej równoważny „upiciu". Intoksykacja alkoholowa przejawia się zaczerwienieniem twarzy, bełkotliwą mową, chwiejnym poruszaniem się, euforią, wzmożoną aktywnością, gadatliwością, niestosownym zachowaniem, spowolnionymi reakcjami, upośledzeniem zdolności wnioskowania, zaburzeniami koordynacji ruchowej, zaburzeniami w odbiorze bodźców, osłupieniem. Stopień intoksykacji zależy głównie od rodzaju i dawki przyjętej substancji oraz od poziomu indywidualnej tolerancji, a także od innych czynników. Środki psychoaktywne przyjmowane są zazwyczaj dla uzyskania pożądanego stopnia intoksykacji. Przejawy behawioralne intoksykacji określonego stopnia zależą w dużej mierze od kulturowych i osobistych oczekiwań co do skutków działania przyjmowanej substancji.
Dla określenia ostrej intoksykacji (zatrucia) o konsekwencjach klinicznych stosuje się w ICD-10 termin ostre zatrucie (Flx.O). W zależności od rodzaju substancji oraz sposobu i drogi podawania, powikłania mogą występować pod postacią urazów, zachłyśnięć treścią pokarmową, majaczenia, śpiączki i napadów drgawkowych. Przez intoksykację nawykową (nawykowe pijaństwo), odnoszoną przede wszystkim do alkoholu, rozumie się regularny lub powtarzający się wzór picia - picia do stanu upojenia. Wzór taki bywał czasami traktowany przez prawo jako występek, odrębny od pojedynczych przypadków upicia się. Inne, ogólnie stosowane, terminy dla określenia intoksykacji lub osób w stanie intoksykacji to: upić się, być na „haju", pod wpływem, w stanie nietrzeźwości typologia JeUmką - Dokonana przez Jellinka klasyfikacja alkoholizmu, przedstawiona w książce The disease concept of alcoholism (1960)27.
Alkoholizm alfa - charakteryzujący się uzależnieniem psychicznym, nie przechodzącym w uzależnienie fizyczne, zwany także piciem problemowym, piciem ucieczkowym.
Alkoholizm beta - charakteryzujący się powikłaniami somatycznymi, dotyczącymi jednego lub więcej układów organizmu, z ogólnym pogorszeniem stanu zdrowia i skróceniem długości życia. Alkoholizm gamma - charakteryzujący się wzrastającą tolerancją, utratą kontroli i występowaniem zespołu abstynencyjnego z chwilą zaprzestania picia, zwany także alkoholizmem „anglosaskim". Alkoholizm delta - charakteryzujący się wzrastającą tolerancją, objawami zespołu abstynencyjnego i niezdolnością do powstrzymania się, ale nie utratą kontroli nad ilością alkoholu wypijanego przy danej okazji.
Alkoholizm epsilon - picie okresowe lub napadowe, ciągi picia, zwane czasem dypsomanią.
źródło: Wydawnictwo IPIN