Nie wszyscy pacjenci wiedzą, że nie każdy lekarz specjalista wymaga skierowania od lekarza pierwszego kontaktu lub innego lekarza specjalisty. Na skierowaniu powinna być tylko nazwa specjalności lekarza, do którego mamy się zgłosić, bez nazwiska czy nazwy przychodni. O tym u jakiego lekarza, lub w której przychodni się leczyć pacjent decyduje sam. Wybrany lekarz musi mieć podpisaną umowę z kasą chorych, w przeciwnym razie trzeba będzie zapłacić za badanie. Wizyta u specjalisty bez skierowania również jest płatna.

W niektórych przypadkach nie trzeba mieć skierowania, zwłaszcza jeśli chodzi o wypadek, zatrucie, uraz, stanu zagrożenia życia lub porodu.

Lekarze przyjmujący bez skierowania to ginekolog, położnik, stomatolog, dermatolog, wenerolog, onkolog oraz psychiatra.

Osoby uzależnione od alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych, tytoniu, zakażone wirusem HIV, chorzy na gruźlicę mogą korzystać z pomocy specjalisty leczącego te uzależnienia i choroby bez skierowania. Skierowanie nie jest także wymagane od kombatantów wojennych.

Istnieją dwa rodzaje skierowań do specjalistów - skierowanie na jednorazową konsultację i skierowanie na przejęcie leczenia. Skierowanie na konsultację uprawnia do jednorazowej wizyty u specjalisty - na kolejną potrzebne będzie nowe. Jeśli jednak lekarz kierujący uzna, że pacjent wymaga leczenia przez specjalistę, może wystawić skierowanie z prośbą o przejęcie leczenia. W takim przypadku idąc na następną wizytę pacjent nie potrzebuje skierowania. Aby uniknąć wątpliwości pracowników rejestracji, dobrze jest zrobić kserokopię skierowania na przejęcie leczenia i okazywać je w razie potrzeby. Więcej na stronie kasy chorych.

Nocna pomoc medyczna działa od godz. 19 do godz. 7. W soboty, niedziele i święta czynna jest całą dobę. Warto pamiętać, że nocna opieka medyczna zajmuje się tylko nagłymi przypadkami. W przypadku zgłoszenia się do punktu, który nie ma podpisanej umowy z NFZ trzeba się liczyć z opłatą za pomoc medyczną. Przychodnia, do której jest zapisany pacjent, ma obowiązek poinformować go gdzie powinien szukać opieki medycznej w nocy i w dni świąteczne (jeśli dana przychodnia nie oferuje takich usług). [szukaj w bazie usług]

Pacjent ma prawo szukać bezpłatnej pomocy medycznej jeśli przebywa w innym mieście w Polsce niż miasto w którym jest zameldowany. Przychodnia nie ma prawa odmówić mu udzielenia pomocy, a w przypadku nocnej opieki placówka powinna udzielić pacjentowi informacji gdzie uzyska taką pomoc.

Należy pamiętać o zabraniu ze sobą dokumentu potwierdzającego uprawnienia do bezpłatnego korzystania z usług medycznych. W razie braku takiego dokumentu trzeba liczyć się z poniesieniem kosztów za pomoc lekarską. [szukaj w bazie usług]

Osoby wyjeżdżające za granicę do państw europejskich mogą starać się o otrzymanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Prawo do otrzymania takiej Karty mają osoby ubezpieczone w Narodowym Funduszu Zdrowia. Każda osoba ubezpieczona, otrzymuje własną Kartę (np. jeśli na wakacje wyjeżdża czteroosobowa rodzina, każdy jej członek, również dzieci, powinien zaopatrzyć się w Kartę).

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego przysługuje jedynie osobom udającym się czasowo za granicę, np. w celach turystycznych. Nie mogą jej otrzymać osoby wyjeżdżające do pracy (z wyjątkiem gdy taka osoba została oddelegowana do pracy za granicą przez pracodawcę) oraz takie, których ubezpieczenie w NFZ wygasło.

Aby otrzymać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego należy złożyć wniosek w Oddziale Wojewódzkim lub Delegaturze Narodowego Funduszu Zdrowia. Adresy i numery telefonów Oddziałów Wojewódzkich NFZ i Delegatur dostępne są na stronie NFZ.

Wniosek można otrzymać w Oddziale lub Delegaturze albo pobrać na stronie NFZ. Do wniosku trzeba załączyć dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne w NFZ (np. aktualnie podstemplowana książeczka ubezpieczeniowa, legitymacja emeryta lub rencisty, ostatni odcinek emerytury lub renty).

opracowała: Kasia Safiańska