Estrogeny i hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

Stosowana po menopauzie HTZ podwaja w przybliżeniu zawartość estrogenów w organizmie, jednak ich stężenie nie jest takie samo jak przed menopauza. Oprócz zmniejszenia objawów wypadowych HTZ skutecznie zmniejsza obrót kostny i może powodować 5-6-procentowy przyrost gęstości kości w kręgosłupie lędźwiowym po okresie 1-3 lat leczenia. Badania wykazują, że HTZ może także zapobiegać złamaniom kręgosłupa, biodra i innych części szkieletu.

Badacze wskazują na fakt, że korzyści z krótkotrwałego leczenia są nietrwałe. Utrata kości powraca z chwilą przerwania HTZ. Są dziś dostępne inne leki, równie skuteczne w leczeniu kości, ale nie niosące za sobą takiego ryzyka jak estrogeny.

Bisfosfoniany

Bisfosfoniany to leki antyresorpcyjne, czyli zmniejszające resorpcję - rozpad tkanki kostnej. Lek zmniejsza przyleganie osteoklastów - komórek niszczących kość do jej powierzchni - i hamuje ich działanie. W ten sposób bisfosfoniany spowolniają utratę kości i zwiększają zawartość minerału w kościach, czego skutkiem jest wzmocnienie szkieletu.

Mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zgaga, niestrawność, nudności, biegunka i ból podczas połykania. Ryzyko tych dolegliwości można zmniejszyć, stosując się ściśle do instrukcji zażywania leku. Działania uboczne kwasu zolendronowego to bóle mięśni i kości, wysoka gorączka, zapalenie spojówek.

Teryparatyd

Parathormon (PTH) jest wytwarzany przez gruczoły przytarczyczne, znajdujące się u podstawy szyi, za tarczycą. PTH gra podstawową rolę w przebudowie kości i utrzymaniu prawidłowej gospodarki wapniowej. Podnosi stężenie wapnia we krwi na kilka sposobów: zwiększa wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym; uwalnia jego zapasy z kości i zmniejsza ilość wydalanych przez nerki jonów wapniowych. Choć nadmiar parathormonu może powodować utratę tkanki kostnej, to jego niewielkie dawki wzmacniają kości.

Nie ustalono optymalnego czasu leczenia teryparatydem. Ponieważ nie jest znana długofalowa skuteczność i bezpieczeństwo leku, FDA zaleca kurację nie dłuższą niż 2 lata. W porównaniu z innymi lekami na osteoporozę, teryparatyd jest bardzo drogi. Na zakończenie leczenia tym środkiem anabolicznym może zostać zlecony lek antyresorpcyjny, który pomoże utrzymać uzyskany przyrost masy kostnej.

Raloksifen

Raloksifen należy do klasy leków zwanych selektywnymi modulatorami receptora estrogenowego (SERM), nazywanych czasem zmodyfikowanymi estrogenami (ponieważ mają zmodyfikowaną chemicznie strukturę). Te syntetyczne substancje powodują niektóre z korzystnych efektów estrogenów, nie mając jednocześnie części (choć nie wszystkich) działań ubocznych hormonów.
Raloksifen hamuje ubytek kości w stopniu porównywalnym z estrogenami.

Zastosowanie raloksifenu przynosi dodatkowe korzyści w postaci zmniejszenia ryzyka raka piersi, bez zwiększenia ryzyka raka macicy.

Działania uboczne: skurcze łydek i uderzenia gorąca to najczęściej opisywane niepożądane skutki działania leku; inne możliwe problemy to obrzęki kończyn dolnych i zespoły pseudogrypowe.

Podobnie jak estrogeny, raloksifen około trzykrotnie zwiększa ryzyko powstawania zakrzepów krwi, jednak indywidualne zagrożenie w przypadku pojedynczego pacjenta jest minimalne.

Kalcytonina

Kalcytonina jest hormonem wytwarzanym w tarczycy. Pomaga regulować stężenie wapnia we krwi. W ciąży i podczas karmienia piersią tarczyca wydziela znacznie więcej kalcytoniny, co może chronić szkielet kobiety w okresie jej zwiększonego zapotrzebowania na wapń.
Kalcytonina jest bezpieczniejsza, ale mniej skuteczna od innych leków na osteoporozę, z tego powodu jest często uznawana za „lek ostatniego rzutu\" po bisfosfonianach, teryparatydzie i raloksifenie. Kalcytonina może hamować utratę kości i w umiarkowanym stopniu zwiększać gęstość kości. Stwierdzono, że zmniejsza o 36% ryzyko złamań trzonów kręgowych, nie zmniejszając jednak ryzyka złamań biodra. Kalcytonina może też uśmierzać bóle kostne u osób po złamaniach osteoporotycznych kręgosłupa, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po złamaniu.

Kalcytonina jest w zasadzie stosowana do leczenia kobiet z wysokim ryzykiem złamań, które nie mogą zażywać bisfosfonianów albo raloksifenu, oraz u mężczyzn nie tolerujących bisfosfonianów.

Działania uboczne leku. Działania uboczne są częstsze i uciążliwe w przypadku stosowania zastrzyków i pojawiają się u ok. 20% osób stosujących lek w tej postaci. Są to: nudności, wymioty, podrażnienia w miejscu wstrzyknięcia oraz zaczerwienienie twarzy i dłoni.
Jedynym istotnym objawem ubocznym leku w aerozolu jest podrażnienie śluzówki nosa i pewien dyskomfort odczuwany w nosie przez ok. 12% stosujących go osób.