Uszkodzenie układu nerwowego przybiera różne postacie - od uszkodzenia centralnego lub obwodowego układu nerwowego do uszkodzenia pojedynczego nerwu (mononeuropatia) lub wielu nerwów (polineuropatia).


Wyróżnia się kilka podstawowych typów neuropatii:

• neuropatia czuciowa - polegająca na uszkodzeniu nerwów przewodzących bodźce do mięśni i skóry, czyli tzw. nerwów obwodowych
• neuropatia autonomiczna - będąca uszkodzeniem nerwów działających niezależnie od naszej woli
• neuropatia ogniskowa - objawiająca się bolesnymi, krótkotrwałymi uszkodzeniami nerwów występującymi w postaci jednego lub kilku ognisk

Neuropatia czuciowa

Najczęściej związana jest z zaburzeniami w działaniu nerwów obwodowych, czyli tych, które unerwiają tkankę mięśniową i skórę. Objawia się ona między innymi:

• zaburzeniami czucia w stopach (tzw. „skarpetkowe") i w dłoniach („rękawiczkowe")
• drętwieniem
• długotrwałymi bólami mięśni nóg i rąk
• krótkotrwałymi ostrymi bólami nie tylko w obrębie kończyn, ale także całego ciała
• uczuciem mrowienia i drętwienia stóp
• zaburzeniami odczuwania dotyku, bólu i temperatury (co niesie ze sobą duże ryzyko skaleczenia, urazów i oparzeń)
• przeczulicą skórną, polegającą na „nieproporcjonalnym" odczuwaniu dotyku, objawiającym się ostrym przeszywającym bólem, uniemożliwiającym w efekcie normalne funkcjonowanie
• uczuciem zimna lub gorąca
• pieczeniem skóry kończyn

Dolegliwości najczęściej nasilają się w nocy, przez co uniemożliwiają choremu sen. Na skutek bolesnych objawów neuropatii ciężar koca lub kołdry staje się nie do zniesienia,
a zwykłe noszenie ubrań może stać się dla pacjenta po prostu niemożliwe.

Neuropatia czuciowa ma charakter postępujący. Tempo rozwoju choroby zależy między innymi od poprawnego leczenia cukrzycy i dobrej kontroli glukozy we krwi. Poprawna terapia
i kontrola cukrzycy może zahamować postęp neuropatii. Dolegliwości bólowe prawidłowo leczy się podając pacjentowi niektóre leki antydepresyjne bądź przeciwpadaczkowe.


Neuropatia autonomiczna

Szczególnie trudnym problemem w terapii powikłań cukrzycowych jest neuropatia autonomiczna. Występuje ona rzadziej niż neuropatia czuciowa, ale może ona niszczyć niemal każdy układ w ustroju. Neuropatia autonomiczna polega na uszkodzeniu autonomicznego układu nerwowego (działającego niezależnie od woli osoby chorej), który unerwia wszystkie narządy wewnętrzne. U pacjentów cierpiących na ten rodzaj neuropatii najczęściej dochodzi do zmian w układach sercowo-naczyniowym, pokarmowym i moczowo-płciowym.

• Zaburzenia w układzie sercowo-naczyniowym skutkują gwałtownym obniżeniem ciśnienia tętniczego przy wstawaniu, któremu towarzyszy uczucie osłabienia, mroczki przed oczami i zawroty głowy, oraz skłonnością do omdleń w pozycji stojącej. Wraz
  z postępem choroby pogłębia się brak prawidłowej reakcji na bodźce fizjologiczne
  i farmakologiczne, co może prowadzić do bezbólowych zawałów serca i niemego niedokrwienia serca. Najgroźniejszym następstwem neuropatii autonomicznej, spotykanym u stosunkowo młodych ludzi, są nagłe zgony.

• W przypadku uszkodzenia nerwów przewodu pokarmowego mamy do czynienia
  z uporczywymi biegunkami, występującymi zwykle w nocy oraz takimi objawami, jak nudności, wymioty i wzdęcia brzucha.

• Konsekwencją uszkodzenia układu moczowo-płciowego są trudności w opróżnianiu pęcherza moczowego i wzrost zakażenia dróg moczowych. Neuropatia autonomiczna może również upośledzać sprawność seksualną chorych mężczyzn i niszczyć nerwy biorące udział w czynnościach seksualnych u kobiet.

Ponadto może dojść do zaburzenia czynności źrenic (zmiany w kształcie i reaktywności źrenic) i gruczołów potowych (obniżona lub nasilona potliwość). Innym problemem jest tzw. zespół nieświadomości zagrożenia hipoglikemią. Chory przestaje odczuwać charakterystyczne objawy, takie jak niepokój czy nerwowość, poprzedzające spadek poziomu glukozy we krwi.

Neuropatia ogniskowa

Neuropatia ogniskowa polega na krótkotrwałym, ale bardzo bolesnym uszkodzeniu nerwów w postaci jednego lub kilku ognisk (neuropatia jednoogniskowa lub wieloogniskowa). Przyczyną wystąpienia tego powikłania jest zakrzep w naczyniu odżywiającym dany nerw. Ból związany ze zmianami chorobowymi we włóknach nerwowych ustępuje dość szybko - po kilku tygodniach, kiedy to inny nerw przejmuje funkcje nerwu uszkodzonego. Neuropatia jednoogniskowa ma gwałtowny i bardzo bolesny początek, neuropatia wieloogniskowa - rozwija się powoli, postępuje, a potem utrzymuje - o ile nie zastosuje się odpowiedniego leczenia. Niektóre z objawów neuropatii ogniskowej to podwójne widzenie, opadanie stopy
i bóle kręgosłupa.

Czytaj też:
Neuropatia cukrzycowa - Bolesne powikłanie
Czy cierpisz na neuropatię cukrzycową?
Neuropatia cukrzycowa - ból a codzienność. Historia pacjentki