Kalendarium, 20-10-2014

Poradnik zdrowia

powrót do listy

Nietolerancja laktozy

Zdrowie

10-10-2008 09:00

Nietolerancja laktozy
Nietolerancja laktozy

Z pewnością jest to najczęstszy typ enzymatycznej nietolerancji pokarmowej, wywołanej zredukowaną zdolnością rozkładu laktozy, połączonej ze zmniejszoną produkcją enzymu laktazy przez komórki błony śluzowej jelita.

Laktoza jest cukrem mlecznym obecnym w mleku ssaków, powstałym z połączenia dwóch mniejszych podjednostek: monosacharydu glukozy i galaktozy. Trawienie laktozy powoduje jej rozpad do monosacharydów. Reakcja ta jest katalizowana przez laktazy, enzymy produkowane przez komórki wyścielające kosmki jelitowe.


Produkcja laktazy jest największa u oseska. Z wiekiem dochodzi do jej ograniczenia. U osób dorosłych redukcja aktywności enzymatycznej jest różna i zależy od etnicznego profilu genetycznego. Badania, prowadzone na dużych grupach ludzi, żyjących w różnych miejscach na ziemi, dowiodły, że częściej brak laktaz występuje u ludzi dorosłych, mieszkających na obszarach geograficznych, gdzie mniejsza jest konsumpcja mleka. Jednocześnie wykazano mniej przypadków nietolerancji wśród tych ludzi, u których konsumpcja mleka jest większa i wychodzi poza wiek dziecięcy. Wśród dorosłych mieszkańców ogromnych terenów Afryki, Azji, Ameryki Południowej i Północnej w stanach środkowo-wschodnich nietolerancja na laktozę jest powszechna. Artykuł, który został opublikowany w 1998 roku przez „American Journal of Clinical Nutrition" donosi, iż tylko u niektórych ludzi dorosłych z populacji północnoeuropejskich aktywność laktaz jest wystarczająca. We Włoszech dane dotyczące przewagi nietolerancji laktozy procentowo wahają się od czterech do 78 procent populacji, w zależności od regionu. Wrodzony, a więc istniejący od urodzenia, deficyt laktazy jest zdeterminowany genetycznie. To bardzo rzadkie schorzenie, które nie pozwala na trawienie laktozy i objawia się biegunką i poważnym odwodnieniem. Deficyt laktazy jest przypadłością stałą, ponieważ wiąże się z defektem genetycznym nie poddającym się modyfikacjom. Jest genetycznie zdeterminowany, ale może wystąpić w późniejszym okresie życia, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci w wieku szkolnym. Wówczas deficyt enzymu nie jest nigdy absolutny, czyli małe ilości laktozy mogą być konsumowane według indywidualnego stopnia tolerancji.

U osesków i małych dzieci deficyt laktazy może się objawić na skutek patologii jelitowych, takich jak infekcje wywołane przez bakterie lub wirusy (w szczególności rotawirusy), pasożyty, złe odżywianie, alergie na pokarmy powstałe w układzie pokarmowym. Każdemu z tych patogenów towarzyszy odwracalna zmiana błony śluzowej jelita i destrukcja wyposażenia enzymatycznego, wraz ze zmniejszoną produkcją laktazy. Czasowe wykluczenie mleka z codziennej diety rozwiązuje problem. Szybki turnover komórkowy powoduje zamianę zniszczonych komórek na nienaruszone i zdolne do syntetyzowania enzymu i stałej odbudowy tolerancji laktozy.

Naukowcy Woolridge i Fisher już parę lat temu opisali rodzaj przeciążenia laktozą u osesków karmionych piersią, którym nie dostarczano potrzebnej ilości tłuszczów. Skład mleka matki w pierwszej i drugiej części piersi jest różny. To „drugie" mleko jest najbogatszym źródłem tłuszczu. Niekompletne opróżnienie piersi następujące na skutek różnych przyczyn, redukuje ilość zgromadzonych tłuszczów, przyśpiesza ich przepływ przez jelito i indukuje większą zawartość laktozy, niż jest w stanie przyjąć małe jelito dziecka.

Naukowcy przeprowadzający te badania zalecają kobietom opróżnianie do końca jednej piersi, zanim poda się dziecku drugą. Również dieta matki, jeśli jest zbyt uboga w tłuszcze, a bogata w cukry proste, może przyczynić się do nadmiernej ilości laktozy, w zależności od wcześniej działających mechanizmów. U osób dorosłych, obok fizjologicznego ubytku laktazy, powiązanego z różnymi profilami genetycznymi, niektóre zapalenia, zlokalizowane w jelicie - takie jak nieleczona celiakia, niektóre leki. chroniczny alkoholizm - mogą wpływać na wtórny deficyt laktozy.

Objawy
Gorsze przyswajanie laktozy i jej obecność w jelicie pobudzają fermentację cukru i działanie niektórych szczepów jelitowej flory bakteryjnej, a wraz z tym produkcję gazów (wodoru, metanu, dwutlenku węgla). Pojawiają się wzdęcia, bóle i skurcze jelit. Niestrawiona laktoza domaga się wody w świetle jelita i wywołuje charakterystyczne objawy biegunki. Objawy te pojawiają się na ogół bardzo szybko, maksymalnie parę godzin po spożyciu mleka lub jego pochodnych. Stopień ich intensywności jest proporcjonalny do ilości spożytej laktozy. Należy jednak podkreślić, że istnienie deficytu produkcyjnego wykazuje podmiotowe i ilościowe cechy charakterystyczne oraz że objawy te występują wtedy, gdy ilość spożytej laktozy przewyższa zdolność metaboliczną danego organizmu. Nie istnieje więc określona dawka progowa ważna dla wszystkich, lecz jedynie tolerancja na cukier, która jest absolutnie podmiotowa. Przy nietolerancji laktozy nie występują symptomy pozajelitowe, charakterystyczne dla alergii na białko mleka (zapalenie skóry, pokrzywka, astma). Dzięki temu te dwie patologie można łatwo odróżnić.

Diagnozy.
Nietolerancję laktozy można podejrzewać wtedy, gdy opisywanym już symptomom dodatkowo towarzyszy obniżony poziom pH w odchodach. Taką diagnozę potwierdza się stosując technikę diagnostyczną zwaną Breath Test, czyli test oddechu. Wykonuje się go po spożyciu płynu zawierającego laktozę. W normalnych warunkach laktoza jest rozkładana na monosacharydy. wchłanianie przez jelito cienkie. Deficyt laktazy blokuje całkowicie lub częściowo metabolizm cukru, który dociera do okrężnicy i ulega fermentacji w jelitowej florze bakteryjnej. Towarzyszy temu emisja wodoru. Wodór jest produkowany i przyswajany przez krew, a następnie wydalany wraz z wydychanym powietrzem z płuc. Obecność wodoru w wydychanym powietrzu jest oznaką osłabionego trawienia cukru i pozwala na sformułowanie właściwie pewnej diagnozy o nietolerancji laktozy.

Źródło: L. Conti „Alergie i nietolerancje pokarmowe”; wyd. Bellona

Czytaj też:
Alergia pokarmowa
Skaza białkowa

Nietolerancja glutenu czyli celiakia
powrót do listy
Komentarze [2] zobacz wszystkie »
Komentarze do: Nietolerancja laktozy
Gość | 17:26 26.02.2011 | odpowiedz »
bardzo sie przydało:)
Gość: :P | 16:58 08.06.2011 | odpowiedz »
Taka ładna pierś... ja też chce possać


zobacz także:

Hemoroidy. Nie miej problemów „gdzieś”

20-09-2014 13:07

Hemoroidy to problem wstydliwy, ale bardzo częsty. Z wiekiem ryzyko wystąpienia tej dolegliwości wzrasta – zmaga się z nią co trzeci 30-latek i co drugi 50-latek....

więcej

Jak nie być jedną nogą w grobie. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

24-08-2014 00:14

Czym jest żylna choroba zakrzepowo-zatorowa i jakie mogą być jej konsekwencje? Czy społeczeństwo wie jak wygląda profilaktyka, która może uratować życia? Na te...

więcej

Borelioza - choroba z Lyme

25-06-2014 14:12

Borelioza jest chorobą niebezpieczną i zdradliwą. I całkiem „nową”. Z historią odkrycia boreliozy wiąże się jej alternatywna nazwa - choroba z Lyme...

więcej