Szacuje się, że wirusem HBV zakażonych jest na świecie 300 - 400 mln. ludzi. Najmniej zakażonych znajduje się w Europie Północnej, Ameryce Północnej i Australii (< 0,1%), najwięcej (> 20%) w Afryce, Azji i krajach Pacyfiku.

W Polsce liczba nosicieli jest średnio nasilona (1 - 2%) ale około 20% populacji posiada przeciwciała świadczące o przebytym zakażeniu.

Zapadalność na ostre wzw typu B w Polsce w ostatnich latach stopniowo, ale wyraźnie spada. Zwiększa się natomiast liczba osób z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B. Wyrazem walki z tą niekorzystną sytuacją jest wprowadzenie do obowiązkowego kalendarza szczepień w Polsce szczepienia przeciwko wzw B już w okresie noworodkowym. Ma to zapobiec szerzeniu się zakażenia HBV i doprowadzić do radykalnego ograniczenia liczby nosicieli wirusa w przyszłości.

Jak można się zakazić?
Nie grożą zakażeniem codzienne kontakty towarzyskie i społeczne z osobą zakażoną, w tym przez podawanie rąk, korzystanie ze wspólnych naczyń stołowych i sztućców, używanie tych samych ręczników pod warunkiem nieuszkodzenia skóry nosiciela wirusa.

Osoby zakażone (rodzice, dziadkowie), sprawujące opiekę nad dziećmi oraz zdrowi opiekujący się zakażonymi dziećmi powinni szczególnie uważać na możliwość przeniesienia wirusa nie tylko drogą krwi, lecz i wydalin (wydzielina pochwowa, mocz, mleko kobiece).

Jak się rozwija?
Okres wylęgania zakażenia wynosi od 28 do 160 dni, najczęściej od 60 do 100 dni.

Przebieg zakażenia może być bezobjawowy, skąpoobjawowy lub pełnoobjawowy z żółtaczką.

U noworodków i małych dzieci zakażenie przebiega w znakomitej większości przypadków bezobjawowo. Im starszy organizm, tym pełniej wyrażone są objawy choroby.

Okres zwiastunów trwa od kilku dni do kilku tygodni i niekiedy wyraża się silnymi bólami stawów, uczuciem zmęczenia, brakiem apetytu, mdłościami, pobolewaniem w prawym podżebrzu, rzadziej gorączką, wysypką, biegunką czy wymiotami. Paradoksalnie pojawienie się żółtaczki na ogół przynosi choremu ulgę. Zwykle żółtaczka jest takim objawem, który każdego alarmuje i zmusza do udania się po pomoc lekarską. W tym okresie enzymy wątrobowe osiągają znamiennie wysoką wartość i chory trafia do szpitala z podejrzeniem wirusowego zapalenia wątroby.

Przebieg żółtaczkowy cechuje około 25% wszystkich zakażeń HBV u dorosłych i te prawie zawsze kończą się wyzdrowieniem.

A 65% to zakażenia podkliniczne, skąpoobjawowe, które kończą się pełnym wyzdrowieniem i nawet nie zdajemy sobie sprawy, że w ogóle byliśmy chorzy. Po wyzdrowieniu nabywa się trwałej odporności. Pozostałe 10% to zakażenia skąpoobjawowe lub bezobjawowe, które od początku mają charakter przewlekły i takie też pozostają. Zakażenie HBV przechodzi więc w postać przewlekłą, która może (ale nie musi) doprowadzić do poważnych komplikacji jak marskość czy nawet rak pierwotny wątroby. Niekiedy dochodzi do spontanicznego wyeliminowania wirusa po latach od zakażenia, i do wyzdrowienia pod warunkiem, że wirus nie zdążył trwale uszkodzić narządu.

To, co z klinicznego punktu widzenia stanowi poważny problem i zagrożenie dla zdrowia, to przewlekłe zapalenie wątroby (pzw) typu B. Choroba może nie dawać żadnych objawów klinicznych. Wykrycie tego schorzenia bywa bardzo często przypadkowe. Chory na przewlekłe zapalenie wątroby ma, oprócz antygenu HBs, inne markery serologiczne zakażenia wirusem, a więc przede wszystkim tak zwany antygen "e" i obecny materiał genetyczny wirusa, czyli HBV-DNA. W wątrobie są zmiany zapalne w różnym stopniu wyrażone, od łagodnych (zwanych minimalnymi) do agresywnych, ze znaczną martwicą komórek wątrobowych. Pzw trzeba leczyć, jeżeli zmiany są aktywne, czyli powodują dużą martwicę komórek wątrobowych i jeżeli próby wątrobowe odbiegają od normy.

Profilaktyka
Notowany w ostatnich latach spadek zapadalności na jest wynikiem nasilenia szczepień przeciwko tej chorobie, a nie przecięcia dróg szerzenia się jej. Dlatego konieczne jest w dalszym ciągu propagowanie i zalecanie tych szczepień wszystkim osobom, które nie są objęte szczepieniami obowiązkowymi, a przede wszystkim dzieciom i młodzieży.

Zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych (Dz.U.Nr 55, poz. 664-2000 r.) szczepienia p/ wzw B są szczepieniami obowiązkowymi dla:

 

• noworodków,
• młodzieży w wieku 14-15 lat,
• pracowników służby zdrowia wykonujących zawody o wysokim ryzyku zakażenia
• osób kształcących się w zawodach medycznych,
• osób z bliskiego otoczenia zakażonych

Dla pozostałych osób szczepienia przeciw wzw B, są szczepieniami zalecanymi, a więc pacjent ponosi koszty zakupu szczepionki.

Eva

źródło: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pomocy Chorym z HCV "Prometeusze"

Więcej informacji znajdziesz na: www.hcv.pl

Czytaj też:
Tajemnicze i groźne wirusy WZW
Wirus zapalenia wątroby typu A (HAV)