Wirus ten został wyizolowany i zidentyfikowany w 1973 roku, natomiast nazwy "hepatitis A" użyto po raz pierwszy już w 1942 roku. HAV został zakwalifikowany jako Hepatovirus do rodziny Picornaviridae. Jest to wirus sferyczny, o średnicy 27-28 nm, pozbawiony otoczki, zawierający jednoniciowy RNA i cztery polipeptydy VP1-VP4.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) jest szeroko rozpowszechnione na świecie. Rocznie notuje się od 1,2 do 1,4 miliona przypadków, ale przypuszcza się, że występuje 3-10 razy częściej. Szacuje się, że WZW A stanowi ponad 50% wszystkich wirusowych zapaleń wątroby.

W krajach, w których występują złe warunki sanitarne choroba rozwija się endemicznie, a w szczególności w zbiorowiskach dzieci: żłobkach, przedszkolach, szkołach, domach dziecka, środowisku domowym. Bardzo wysoką endemiczność notuje się w krajach Afryki, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Południowej. Największa na świecie epidemia wystąpiła w 1988 roku w Szanghaju. Zachorowało wówczas ponad 300 000 osób, zmarło natomiast 47 z powodu ostrej niewydolności wątroby.

Zakażenie
Człowiek jest jedynym rezerwuarem HAV i źródłem zakażenia. Zarażają się nim głównie małe dzieci, które chorują subklinicznie

Do zakażenia HAV, aż w 90% dochodzi drogą pokarmową - tzw. droga "fekalno-oralną", zwykle przez spożycie skażonej wirusem żywności lub wody. Kąpiel w wodzie zanieczyszczonej HAV również grozi zakażeniem. Rzadziej można zarazić się przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. W przebiegu WZW A występuje krótki okres wiremii (7-10 dni), dlatego HAV można zarazić się parenteralnie przez igły do akupunktury, tatuażu oraz podczas przetaczania osocza lub czynnika VIII. Są to przypadki sporadyczne. Potwierdzono też możliwość zakażenia HAV drogą płciową, głównie u mężczyzn o orientacji homoseksualnej.

Okres wylęgania WZW A wynosi 15-50 dni, średnio 28-30 dni. Osoba zakażona jest zakaźna dla otoczenia na 14-21dni przed do około siedmiu dni po wystąpieniu objawów klinicznych.

Przebieg zakażenia
Symptomatologia zakażeń HAV zależy od wieku pacjenta. U dzieci poniżej szóstego roku życia występują najczęściej zakażenia bezobjawowe lub skąpo objawowe. U dzieci starszych oraz u osób dorosłych w 70-80% choroba ma przebieg objawowy. W okresie inkubacji mogą pojawiać się objawy dyspeptyczne, rzadziej rzekomo grypowe lub rzekomo reumatyczne.

Pojawienie się ciemnego zabarwienia moczu i żółtaczki nasuwa podejrzenie wirusowego zapalenia wątroby. W badaniu przedmiotowym poza żółtaczką stwierdza się powiększenie wątroby (około 80%), rzadziej śledziony (15-20%).

U niektórych dzieci obserwuje się nieżyt górnych dróg oddechowych z niewielkim powiększeniem węzłów chłonnych.

Objawy kliniczne wirusowego zapalenia wątroby typu A.

 

• nudności i wymioty
• bóle brzucha
• obniżenie łaknienia
• biegunka
• gorączka
• osłabienie
• ból gardła
• bóle stawów
• ciemny mocz
• odbarwiony stolec
• żółtaczka
• świąd skóry

Grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na WZW A.

• Podróżujący do krajów o wysokiej zapadalności na WZW A
• Dzieci przedszkolne i szkolne
• Osoby z przewlekłymi chorobami wątroby zwłaszcza WZW B i C
• Chorzy na hemofilię
• Osoby pracujące przy produkcji i dystrybucji żywności
• Personel medyczny
• Osoby skoszarowane - wojsko, policja
• Pracownicy kanalizacji, wodociągów, oczyszczania miasta

dr med. Ewa Duszczyk
Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego AM w Warszawie
kierownik kliniki: dr med. Małgorzata Szczepańska-Putz

Źródło: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pomocy Chorym z HCV "Prometeusze"

Więcej informacji znajdziesz na: www.hcv.pl