Słońce bywa przyczyną schorzeń skóry, nazywanych fotodermatozami. Specjaliści dzielą je na idiopatyczne, kiedy winowajcą jest samo słońce i takie, do których wystąpienia potrzebny jest współwinny – pochodząca z zewnątrz substancja światłouczulająca...

W zależności od mechanizmu działania tych substancji na skórze może wystąpić odczyn fototoksyczny lub fotoalergiczny. Coraz częściej mówi się też o powstawaniu uczuleń słonecznych z powodu osłabienia odporności. Pamiętaj, że nawet rozsądne korzystanie ze słońca bywa groźne, gdy przyjmujesz jakieś leki.

Odczyny fototoksyczne
Pojawiają się pod wpływem wprowadzonych do organizmu substancji, które zwiększają wrażliwość skóry na promienie ultrafioletowe. Nadwrażliwość jest czasowa i zazwyczaj mija po odstawieniu leku. Ponadto zmiany pojawiają się zaraz po opalaniu dotyczą tylko tej części skóry, która była wystawiona na słońce. Przypominają nasilone oparzenie słoneczne. Często jest to ostry rumień, niekiedy także z pęcherzami.

Reakcje fotoalergiczne

Występują tylko u niektórych osób stosujących środki o działaniu fotouczulającym. Zmiany pojawiają się dopiero po upływie doby od nasłonecznienia i rozprzestrzeniają się poza obręb miejsc, które były wystawione na działanie światła słonecznego. Zwykle są to swędzące grudki wypełnione osoczem, które wycieka z krostek. To prawdziwa reakcja alergiczna. Zmienione pod wpływem słońca cząsteczki leków łączą się z białkami skóry, tworząc alergeny uczulające, podobnie jak np. pyłki traw. Układ odpornościowy zapamiętuje te alergeny. Konsekwencją tego jest pojawianie się po każdym zażyciu leku i nawet bardzo krótkim pobycie na słońcu ostrego stanu zapalnego skóry z obrzękiem i pokrzywką.

Uważaj na leki
Prawie każdy lek może zwiększyć wrażliwość skóry na słońce. Jeśli stosowany preparat spowoduje podrażnienie, trzeba zrezygnować z opalania się podczas kuracji.

Do grupy leków niebezpiecznych dla skóry w połączeniu z kąpielami słonecznymi zalicza się:

 

• sulfonamidy to zazwyczaj najsilniej uczulające leki (np. Biseptol i stosowana w reumatologii Sulfasalazyna);
• leki przeciwcukrzycowe (np. diabetol i chloropropamid);
• fenotiazyny dość powszechnie stosowane w psychiatrii i neurologii – chloropromazyna, prometazyna, promazyna, tiorydazyna i inne;
• antybiotyki, zwłaszcza doksycyklina (mniej tetracyklina podawana w leczeniu trądziku) i antybiotyki chinolonowe z pefloksacyną na czele;
• beta-blokery, czyli leki stosowane w leczeniu schorzeń układu krążenia, przede wszysttkim Propranolol i inne preparaty podawane w celu obniżenia ciśnienia tętniczego krwi; także środki antyarytmiczne (Amniodaron, Chinidyna);
• leki moczopędne, np. Furosemid;
• leki obniżające stężenie cholesterolu, tzw. fibraty, np. Fenoratio;
• leki przeciwzapalne, niesteroidowe, które coraz częściej wykazują działanie fotouczulające; zmiany skórne występują u pewnej grupy osób po zażyciu Piroxicamu, Ibupromu, Naproxenu;
• leki hormonalne podawane przy zastępczej terapii hormonalnej (estrogeny uwrażliwiają na słońce i powodują nierówne opalanie się. Uwaga! Ryzyko to dotyczy również kobiet stosujących pigułki antykoncepcyjne);
• psolareny, czyli leki uwrażliwiające na działanie słońca, w tej grupie są leki przeciwłuszczycowe;
• leki przeciwłupieżowe i przeciwtrądzikowe produkowane na bazie dziegciu;
• środki przeciwbakteryjne, nawet te dodawane do mydeł – heksachlorofen i kwas paraaminobenzoesowy;
• leki przeciwgrzybicze, przede wszystkim w postaci maści, np. Gryzeofulwina;
• olejek z dziurawca i arcydzięgla, a także napary oraz tabletki sporządzone z tych roślin – chętnie z nich korzystają osoby mające nawet łagodne dolegliwości z wątrobą.

Osłoń całe ciało, zostań w cieniu
By uniknąć groźnych powikłań posłonecznych, osoby zagrożone fotodermatozami oraz te, które cierpią na choroby nielubiące słońca (np. porfirię, trądzik różowaty), nie powinny przebywać w ostrym słońcu. Muszą się przed nim chronić nosząc ubrania z długim rękawem, kapelusz, a nawet rękawiczki. Obowiązkowe jest stosowanie kremów z wysokim filtrem (nie mniej niż SPF 30) na całe ciało. Krem taki powinien zawierać nie tylko filtr przeciw UVB, ale również przeciw UVA.

Bożena Skupińska/linemed.pl

Czytaj też: "Poradnik Wakacyjny- Zdrowie na urlopie"