Zawał (zawał mięśnia sercowego) jest to obumarcie niedokrwionej części mięśnia sercowego. Jest on zwykle wywołany zupełną blokadą tętnicy wieńcowej przez skrzep krwi. Tętnica wieńcowa jest tętnicą zaopatrującą mięsień sercowy w krew.Obumarcie fragmentu mięśniówki serca wywołuje silny ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca a nawet zatrzymanie jego akcji (migotanie komór). Prawidłowy przepływ sygnałów elektrycznych przez serce jest konieczny do utrzymania stabilnego rytmu serca. Przy migotaniu komór serce po prostu drży i nie jest w stanie przepompować lub też dostarczyć natlenionej krwi do mózgu. Jeśli nie zostanie przywrócony normalny przepływ natlenionej krwi, dojść może do trwałego uszkodzenia mózgu lub nawet śmierci.
Objawy: Silne, nie dające się opanować bóle w klatce piersiowej są typowymi objawami zawału serca, wystąpić jednakże mogą i inne objawy. Bóle w klatce piersiowej wywołane niedokrwieniem mięśnia sercowego mają zwykle postać pieczenia, bólu tępego, wrażenia ściskania, gniecenia.
Leczenie: Celem leczenia jest odblokowanie tętnicy i przywrócenie normalnego ukrwienia niedokrwionego mięśnia; proces ten nazwany jest reperfuzją. Kiedy tętnica zostanie odblokowana przywrócony zostaje przepływ krwi, jednak w miejscu pozbawionym wcześniej ukrwienia komórki mięśnia serca obumarły i zostają zastąpione blizną zbudowaną z tkanki łącznej. Prawdopodobieństwo zminimalizowania uszkodzenia jest większe jeśli reperfuzja następuje w przeciągu 4-6 godzin po wystąpieniu zawału.
W zapobieganiu zawałowi mięśnia sercowego u pacjentów z podwyższonym ryzykiem jego wystąpienia stosuje się różne leki.
Leki przeciwzakrzepowe, np. kwas acetylosalicylowy, obniżają prawdopodobieństwo tworzenia zakrzepów w naczyniach. Leki z grupy nitratów rozszerzają naczynia wieńcowe powodując zwiększenie dopływu krwi do serca. b-blokery, natomiast, ekonomizując pracę serca minimalizują uszkodzenie mięśnia sercowego powstałe w wyniku niedokrwienia.
W przypadku stwierdzenia silnego, nie ustępującego po odpoczynku ani lekach bólu w klatce piersiowej należy zawsze wezwać pomoc lekarską.
Czytaj też: Badanie śliny pomoże rozpoznać zawał serca Choroba niedokrwienna serca Zawał serca - jak pomóc?