Eksperci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zgodnie uznają nadciśnienie tętnicze za największe zagrożenia dla zdrowia ludzkości XXI wieku. W Polsce ponad 30% dorosłych, czyli więcej niż 8 milionów osób, cierpi na tę chorobę.
Ze względu na zagrożenie, jakie niesie ze sobą nierozpoznane i nie leczone nadciśnienie, każdy zdrowy dorosły powinien kontrolować swoje ciśnienie co najmniej raz w roku. Czym jest ciśnienie? Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew uderza w ściany naczyń krwionośnych. Wyróżniamy ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.
Ciśnienie skurczowe - najwyższe ciśnienie w układzie tętniczym w czasie skurczu komór serca w fazie wyrzucania krwi na obwód. Prawidłowe normy ciśnienia skurczowego to 90 -140 mm Hg
Ciśnienie rozkurczowe - najniższe ciśnienie w układzie tętniczym w czasie rozkurczu komór serca w fazie rozluźnienia i w fazie napełnienia. Prawidłowe normy ciśnienia rozkurczowego 60-90 mm Hg.
Pomiarów ciśnienia dokonujemy za pomocą aparatu: sfigmomanometru ( ciśnieniomierza) rtęciowego, sprężynowego, automatycznego, półautomatycznego. Pomiar jest oznaczany wg metody Riva - Rociego.
Jak prawidłowo wykonać pomiar ciśnienia?
- Badany powinien siedzieć lub leżeć w wygodnej pozycji przez 5 minut w spokojnym miejscu, z ramieniem opartym na poziomie serca, nie skrępowanym ciasną odzieżą. W ciągu godziny przed pomiarem osoba badana powinna unikać wysiłku, skrajnych temperatur, nie jeść, nie pić kawy, nie palić.
Jeśli mamy ciśnieniomierz automatyczny sprawa jest w miarę prosta należy stosować się do zaleceń punktu pierwszego po czym założyć ciśnieniomierz na nadgarstek i go uruchomić i odczytać wynik.
Sprawa się nieco komplikuje kiedy ciśnieniomierz starszego typu (rtęciowy lub sprężynowy)
- Wzrok wykonującego badanie powinien znajdować się na wysokości menisku skali, należy unikać wymuszonej, niewygodnej pozycji ciała.
- Należy wybrać odpowiedni rozmiar mankietu.
- Mankiet pozbawiony całkowicie powietrza, umieszczamy co najmniej 2,5 cm powyżej zgięcia łokciowego, powinien gładko opasać ramię, nie krępując go, jednocześnie cześć wypełniona powietrzem winna znajdować się nad tętnicą ramienną.
- Aby oszacować ciśnienie, stetoskop należy umieścić nad tętnicą, szybko napompować mankiet do wartości ciśnienia o 30 mm Hg przekraczającej tę, przy której nastąpił zanik pulsu. Opróżnij mankiet z prędkością 2-3 mm Hg/s.
- Odczytać po usłyszeniu pierwszego tonu ciśnienie skurczowe, a ciśnienie rozkurczowe w momencie zaniku tonów.
- Zawsze odczekaj ok 15 sekund przed powtórnym pomiarem.
Co zrobić kiedy stwierdzimy nadciśnienie...
U większości pacjentów leczenie staje się konieczne, gdy wartość ciśnienia trwale przekracza 140/90 mmHg.
U chorych z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym układ krążenia pozostaje stale narażony na wysokie ciśnienie płynącej krwi. Uszkodzeniu ulegają naczynia tętnicze, a serce zmuszone jest do nadmiernej pracy.
U chorych szybciej też rozwija się miażdżyca w tętnicach, występuje choroba wieńcowa, zawał serca i udar mózgu, niewydolność serca, nerek i demencja.
Każdy chory powinien wyeliminować czynniki, które sprzyjają wzrostowi ciśnienia: nadwagę, ograniczyć spożycie soli kuchennej, picie alkoholu, przestać palić papierosy i regularnie uprawiać sport. A co najważniejsze regularnie zażywać przepisane leki na nadciśnienie, dokonywać pomiarów ciśnienia oraz konsultować się z lekarzem prowadzącym.
A TY kiedy ostatnio dokonywałeś (aś) pomiaru ciśnienia?
Rafał Kościołowicz – Społeczne Stowarzyszenie Ratownicze/ Pierwsza Pomoc
Czytaj też:
Nadciśnienie
