8 proc. kobiet wchodzi w okres menopauzalny przed 40 rokiem życia, a pierwsze objawy niedoboru hormonów płciowych mogą pojawić się u nielicznych osób nawet już po 30 r. życia.

Większość kobiet przechodzi menopauzę w wieku od 48 albo 52 lat. To przeciętny wiek, w którym ostatni raz występuje miesiączka. Niektóre panie zaczynają przekwitać wcześniej. Bez względu na to w jakim wieku kobieta wchodzi w okres menopauzalny, objawy przekwitania są zawsze takie same.

Często pierwszym symptomem są zmiany w cyklu miesiączkowym i nasilenie objawów PMS (syndromu przedmiesiączkowego), czyli złego samopoczucia na 7 do 10 dni przed końcem cyklu. Miesiączki zaczynają występować częściej, co 21 do 24 dni ( choć nadal może odbywać się jajeczkowanie). Obfitość krwawień i czas trwania cyklu mogą się zmniejszać lub nasilać.

Pierwsze objawy i leczenie

• Nieregularne krwawienia

Pierwszym etapem leczenia jest zwykle podawanie hormonu progesteronu przez 10 do 14 dni każdego miesiąca, co zapobiega obfitym i nieregularnym krwawieniom a także rozwojowi mięśniaków, schorzenia charakterystycznego dla tego okresu.

• Uderzenia gorąca

Nocne poty i uderzenia gorąca mogą występować przez cały czas lub tylko przez kilka miesięcy, a następnie ustąpić i pojawić się potem po dwóch latach. Uderzenia gorąca trwają zwykle około 30 sekund do kilku minut. Mogą dokuczać kobiecie, gdy jeszcze regularnie miesiączkuje. Te przykre objawy łagodzi podawanie przed i w trakcie trwania miesiączki małych dawek estrogenów

• Bezsenność i zły nastrój

Spadek stężenia estrogenów zakłóca prawidłowy wypoczynek nocny. Niektóre kobiety mają trudnościami w zasypianiu, inne za wcześnie się budzą się lub często wybudzają się w nocy. Zmiany poziomu hormonów powodują kłopoty w radzeniu sobie ze stresem życia codziennego u jednej na 10 kobiet, szczególnie u tych, które łączą obowiązki domowe i zawodowe. W niektórych przypadkach lekarze przepisują i estrogeny i leki antydepresyjne.


Antykoncepcja zapobiega objawom menopauzy

Korzystanie z pigułek (antykoncepcji hormonalnej) po 40 r. życia pozwala kobiecie łagodnie wejść w okres menopauzy. Chroni też przed wieloma chorobami:

• miesiączki są regularne i mniej bolesne

• znika syndrom przedmiesiączkowy PMS

• wzrasta gęstość kości

• zmniejsza się ryzyko raka macicy i jajników

• rzadziej choruje się na zapalenie przydatków

• nie tworzą się torbiele jajnika i piersi

• rzadziej występuje reumatoidalne zapalenie stawów

Hormony w tabletce i "przyklejane"

Drogi podawania hormonów mogą być różne. W przeciwieństwie do tabletek doustnych, plastry, zastrzyki i globulki są doskonałym rozwiązaniem dla kobiet z chorobami pęcherzyka żółciowego, trzustki, wątroby, nerek.

Tabletki

Codziennie zażywa się jedną tabletkę. Poddanie się terapii nie oznacza powrotu do comiesięcznych krwawień. Wystąpienie miesiączki zależy od częstotliwości podawania progesteronu. Jeśli kobieta chce miesiączkować, przerywa zażywanie tabletek na kilka dni w miesiącu. Krwawienie nie wystąpi, jeśli pigułki zażywa się bez żadnej przerwy.

Preparaty stosowane miejscowo

Globulki, kremy, żele np. Ortho-gynest, Ovestin działają głównie miejscowo, zmniejszając:

• suchość pochwy i kłopoty ze współżyciem

• infekcje dróg rodnych i moczowych

• zmiany zanikowe i wypadowe narządu rodnego

Estrogeny zawarte w tych preparatach są słabsze i tylko 15 proc. wnika do krwi.

Plastry i żele

Estrogeny zawarte w plastrze i żelu, stanowią rezerwuar gotowych hormonów, które trafiają bezpośrednio do krwi i tkanek. Ta forma podawania hormonów jest szczególnie korzystna dla kobiet palących lub znaczną nadwagą, które potrzebują znacznie wyższych dawek hormonów.
Plaster umożliwia podawanie wysokich stężeń hormonów, bez obciążania przewodu pokarmowego i wątroby. Do wyboru mamy dwa rodzaje plastrów.

Zastrzyki

Hormony podane domięśniowo również "omijają" przewód pokarmowy i wątrobę. Jedna iniekcja wystarcza na 4 do 6 tygodni. Zastrzyk zawiera tylko estrogeny. Musimy uzupełnić terapię o progesteron, w formie tabletek lub osobnego zastrzyku.

Co zamiast hormonów

Dokuczliwe objawy można złagodzić lekami nie zawierającymi estrogenów, takimi jak witamina E, klonidyna (w plasterkach lub tabletkach), środkami antydepresyjnymi czy preparatami ziołowymi. Stosowanie leków ziołowych najlepiej zawsze skonsultować z lekarzem, a wybierać te, które mają wyszególnione składniki, dawkowanie i producenta. W zapobieganiu osteoporozie lekarz zaleca gimnastykę, przyjmowanie wapnia i wit. D lub preparatu kalcytonina.

Ćwiczenia fizyczne, unikanie kofeiny oraz dieta bogata w aminokwas tryptofan (mleko, biały ser, ryby, banany) mogą pomóc w przypadku bezsenności.

Małgorzata Kłeczek/linemed.pl

Czytaj też:
"W rytmie hormonów"
"Fitoestrogeny -- zielone hormony"