Do tej pory uważano, że złe samopoczucie kobiet w czasie drugiej fazy cyklu miesiączkowego wynika z pojawienia się w organizmie wysokich poziomów hormonów płciowych, co powoduje szereg dolegliwości znanych pod nazwą zespołu napięcia przedmiesiączkowego. W ubiegłym roku, lekarze z Uniwersytetu Yale w New Haven w Nowym Jorku odkryli odrębny zespół objawów związanych z cyklem hormonalnym i nazwali go PMDD.
Na syndrom PMS (skrót z angielskiego premenstrual syndrom), zwany też zespołem napięcia przedmiesiączkowego cierpi co druga kobieta, a co piąta ma dolegliwości tak silne, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. PMS obejmuje wiele fizycznych, różnorodnych objawów.

PMDD (od angielskiego premenstrual disphoric disorder), po polsku oznacza przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne . Przypuszcza się, że może ono dotyczyć od 2 do 10 procent kobiet. PMDD spowodowane jest wpływem hormonów płciowych na mózg.

Wspólną cechą PMS i PMDD jest czas występowania: pojawiają się w drugiej połowie cyklu miesięcznego.

Dlaczego każda kobieta inaczej czuje się przed miesiączką?

Wystąpienie nieprzyjemnych dolegliwości jest związane z pojawieniem się wysokich stężeń estrogenów i progesteronu w organizmie. Ten pik hormonalny może zadziałać na kobietę na wiele sposobów, ponieważ zarówno stężenia hormonów jak i indywidualna wrażliwość na nie jest zwykle różna i każda kobieta może zareagować innymi symptomami. Złe samopoczucie rozpoczyna się zwykle po owulacji i stopniowo nasila w ciągu następnych dni, po czym ustępuje wraz z rozpoczęciem krwawienia, choć u niektórych kobiet utrzymuje się do końca menstruacji.

Czym się różni PMDD od zespołu napięcia przedmiesiączkowego?

Choć PMDD pojawia się mniej więcej w tym samym czasie, co zespół napięcia przedmiesiączkowego, wywołuje inne objawy. Przede wszystkim nie dominują w nim objawy fizyczne, tylko zmiany wyłącznie emocjonalne.

Typowe objawy PMS to:

 

• bóle głowy, brzucha, krzyża,
• uczucie obrzmienia, spuchnięcia
• tkliwość piersi
• obrzęki stawów
• wzdęcia
• kilkudniowy przyrost wagi o 2 do 3 kg (związany z zatrzymywaniem wody w organizmie)

Typowe symptomy PMDD to: 

 

• obniżenie nastroju, nastroje depresyjne
• stan napięcia nerwowego, drażliwość
• uczucie lęku, niepokój
• zaburzenia snu i apetytu (kobieta nie może jeść i spać lub przeciwnie ma skłonności do nadmiernego jedzenia i snu).
• niekontrolowane wybuchy złego humoru,
• niepokój

Przyczyny PMS i PMDD

Prawie w każdej tkance ciała znajdują się receptory wrażliwe na estrogeny oraz progesteron. Pod ich wpływem tkanki zaczynają inaczej funkcjonować. Na przykład estrogeny powodują gromadzenie wody, stąd niektóre kobiety w tym czasie „puchną”. Progesteron zaś może zadziałać na pracę jelit, wywołując wzdęcia.

Wysokie stężenie hormonów płciowych może także wpłynąć na układ nerwowy. U niektórych kobiet, nawet przy w pełni prawidłowej ilości hormonów, dochodzi wtedy do zaburzeń wydzielania dwóch ważnych neuroprzekaźników przez mózg – serotoniny i GABA ( kwasu gamma- aminomasłowego). Oba neuroprzekaźniki odpowiedzialne są za nasz stan psychiczny, dobre samopoczucie, pogodę ducha, chęć do działania i koncentrację. Gdy ich ilość spada, pojawiają się stany lękowo- depresyjne – od lekkich do silnych i inne zaburzenia nastroju.

Jak się leczyć?

Wszystko zależy od tego, jakie dolegliwości odczuwa kobieta.

Przy objawach PMS takich jak obrzmienie piersi czy opuchlizna, (które są spowodowane zwiększoną resorpcją wody przez nerki pod wpływem estrogenów), zaleca się np. środki moczopędne, które spowodują wydalanie nadmiaru wody z tkanek. Przeważnie terapia jest skojarzona i polega na przyjmowaniu preparatów progesteronu, by zrównoważyć poziom estrogenów, witamin: A, grupy B, C, E i kwasów nienasyconych. Ważnym elementem leczenia jest dieta. Trzeba zrezygnować z czerwonych mięs, tłuszczu zwierzęcego i soli na rzecz warzyw i owoców.

Przy PMDD zażywanie hormonalnych preparatów, typowo stosowanych w ginekologii nie jest skuteczne, gdyż poziomy hormonów płciowych są prawidłowe, a zaburzeniu ulegają sygnały płynące do mózgu, związane ze stężeniem progesteronu i estrogenu. Przy nieznacznych dolegliwościach emocjonalnych można wypróbować roślinne preparaty bez recepty, które zawierają wyciąg z dziurawca, o lekkim działaniu podnoszącym nastrój. Silne zaburzenia PMDD, które dezorganizują kobiecie życie, wymagają już leczenia środkami antydepresyjnymi. Najlepiej sprawdzają się leki z grupy SSRI regulujące poziom serotoniny w organizmie (Prozac, Fevarin, Luvox, Cipramil, Cital, Celexa, Zoloft, Asentra, Paxil, Deroxat itd)

Kto choruje na PMDD?

Przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne zwykle pojawia się już w wieku 15 lat. Może minąć po dojściu do pełnej dojrzałości płciowej lub trwać do 35 roku życia. U nieznacznego procenta kobiet utrzymuje się aż do menopauzy.

Diagnoza

Złe samopoczucie w drugiej połowie miesiączki zawsze wymaga wizyty u lekarza ginekologa. Przede wszystkim trzeba sprawdzić, czy stan psychiczny to faktycznie PMS lub PMDD. Potrzebne są badania krwi na stężenie poszczególnych frakcji estrogenów oraz progesteronu. Sprawdza się też poziom hormonów tarczycy, gdyż zaburzenia w stężeniu tych hormonów także mogą powodować objawy zbliżone do PMS. Czasami już samo zażywanie progesteronu w drugiej połowie cyklu działa uspokajająco na organizm i nie są potrzebne żadne dodatkowe preparaty.

Małgorzta Kłeczek/Linemed.pl

Czytaj też:
OSWOIĆ ZNP