Nie wpadaj od razu w panikę. Jak wynika z praktyki lekarzy ginekologów, chwilowe zatrzymanie miesiączki może mieć przeróżne przyczyny.
KROK PIERWSZY
Sprawdź czy nie jesteś w ciąży Gdy miesiączka nie pojawia się o czasie, a istnieje choćby najmniejsze ryzyko ciąży, trzeba wykonać jeden z testów dostępnych w aptekach. Wczesne rozpoznanie ciąży opiera się na wykryciu hormonu gonadotropiny kosmówkowej HCG ( w moczu), który jest podwyższony, gdy doszło do zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej w macicy. Nowoczesne testy są bardzo czułe. Dzięki nim można stwierdzić ciążę już w terminie spodziewanej miesiączki, pewny wynik dają po 1 - 3 dniowym opóźnieniu miesiączki. Dla pewności warto wykonać dwa testy. Sprawdzają one poziom hormonu HCG –gonadotropiny- Test Clearview - wykrywa ciążę w pierwszym dniu spodziewanej miesiączki, Quick View - już po 6 dniach od zapłodnienia, Clearview HCG II - po tygodniu od zapłodnienia. Inne testy (Clear Blue, Contrast, Feri Test, Pink Test, Pink Test Disptick).
Krótkotrwały zanik menstruacji Gdy wykluczy się ciążę, krótkotrwały zanik menstruacji nie jest powodem do niepokoju i zdarza się w sytuacjach, które organizm odczuwa jako niekorzystne wydarzenie albo silny stres. Jest to częsta reakcja przy dalekich wyjazdach związanych ze zmianą klimatu lub przy silnych przeżyciach psychicznych, jak np. ważny egzamin czy podjęcie trudnej decyzji życiowej.
KROK DRUGI
Jeżeli miesiączka nie pojawi się w przeciągu dwóch miesięcy Trzeba bezwzględnie wykryć przyczynę kłopotów i rozpocząć leczenie. Przedłużający się brak miesiączki wiąże się bowiem ze znaczącym obniżeniem albo wręcz brakiem hormonów estrogenów, które biorą udział w ponad trzystu reakcjach fizjologicznych organizmu. Jednym z najważniejszych ich zadań jest pomoc we wbudowywaniu wapnia w tkankę kostną. Spadek poziomu tych hormonów we krwi zwiększa w związku z tym ryzyko osteoporozy, czyli zrzeszotowienia kości, skutkiem czego jest osłabienie szkieletu, (ponieważ kości tracą wapń). W rezultacie kobiecie zaczynają grozić złamania, nawet po niewielkim urazie - już w młodym wieku!. Niski poziom hormonów płciowych powoduje także pogorszenie nastroju aż do pojawienia się stanów depresyjnych, podobne jak dzieje się to w okresie menopauzy. Ich brak wpływa na płodność, uniemożliwiając zajście w ciążę oraz suchość nabłonków dróg rodnych, co utrudnia seks.
Przyczyny długotrwałego braku miesiączki:
* Nadmierny wysiłek fizyczny Jedną z częstych przyczyn zatrzymania miesiączki jest nadużywanie swoich sił fizycznych lub psychicznych. Wtedy układ nerwowy sterujący cyklem kobiecym interpretuje taką sytuację jako niewłaściwą dla zajścia w ciążę i dlatego wstrzymuje jajeczkowanie. Na przykład u co piątej kobiety żyjącej w przewlekłym stresie z powodu przepracowywania się albo kłopotów zawodowych, mózg zaczyna intensywnie wydzielać hormon prolaktynę, wpływającą hamująco na tworzenie się komórki jajowej.
* Schudnięcie Intensywne schudniecie i utrata tkanki tłuszczowej może spowodować całkowite
zablokowanie produkcji estrogenów, tłuszcz jest bowiem niezbędny przy tworzeniu tych hormonów. Dlatego właśnie kobiety cierpiące na anoreksję tracą miesiączki. Ta przypadłość zdarza się także u wielu tancerek, modelek, aktorek czy sportsmenek
* Wysoki poziom męskich hormonów Organizm każdej kobiety produkuje pewną ilość androgenów. Ponad 5 proc. kobiet u których stwierdza się brak miesiączek, cierpi na hiperandrogenizm, czyli wzmożoną produkcję hormonów męskich, co skutkuje wyraźnymi objawami, w postaci cech męskich u pań ( owłosienia na ciele, wąsików, niskiego tembru głosu) a także trądziku, przetłuszczania się włosów, a nawet łysienia. Z wysokim poziomem androgenów i w wyniku tego zanikiem menstruacji wiąże się także występowanie zespołu policystycznych jajników, któremu towarzyszy tworzenie się licznych torbieli na tych narządach.
* Choroba Cushinga Kobiety, u których doszło do zatrzymania miesiączek mogą również cierpieć na chorobę Cushinga ( w której guz przysadki mózgowej wpływa na wzrost stężenia wydzielanych przez nadnercza hormonów zwanych glikokortykoidami) lub na zespół Cushinga (dolegliwości spowodowane długim stosowaniem leków kortykosteroidów). Typowymi objawami są: nagromadzenie tkanki tłuszczowej na karku i nad obojczykami na twarzy (tzw. twarz księżycowata) i na tułowiu
* Nadczynność i niedoczynność tarczycy Cykl miesiączkowy regulowany jest przez wiele hormonów m. in. przez hormony tarczycy. Jeśli ich poziom jest zbyt wysoki lub zbyt niski, miesiączki mogą ulec wstrzymaniu. Charakterystycznym objawem niedoczynności tarczycy jest ogólne spowolnienie i spadek temperatury ciała poniżej 36,3 st. C, zaś nadczynność tarczycy związana jest z nerwowością i schudnięciem.
Niezbędne badania Przy wykryciu przyczyny zatrzymania miesiączki zleca się przede wszystkim badania hormonalne: określenie we krwi ilości estrogenów, hormonów męskich, prolaktyny oraz glikokortykoidów oraz hormonów wydzielanych przez tarczycę. Wykonuje się także ultrasonografię przezpochową, która dokładnie pokazuje stan macicy oraz jajników.
Małgorzata Kłeczek/linemed.pl
Czytaj też: Kiedy warto pomyśleć o hormonach Zespół napięcia przemiesiączkowego i PMDD Obfite miesiączki
