Wiele osób traktuje zwierzęta domowe jak członków rodziny. Okazuje się im czułości, pozwala lizać po twarzy i jeść ze swojego talerza. Tymczasem takie zachowania budzą realne zagrożenie zarażenia się różnymi chorobami odzwierzęcymi.

Większość ludzi utożsamia choroby odzwierzęce z wielkimi zarazami średniowiecza, kiedy to pasożytujące na szczurach pchły przenosiły dżumę i tyfus, zaś ludzie zapadali na nie z powodu nieprzestrzegania podstawowych zasad higieny. Swoje własne, trzymane w domu zwierzęta uważają za całkowicie zdrowe, i niestanowiące zagrożenia. Nic bardziej mylnego, bowiem zwierze, mimo całej swej łagodności i przystosowania do warunków domowych, nadal podlega działaniu instynktu. Podczas osobistej higieny, pies lub kot, liże swoje futro, także w okolicach ujścia układu pokarmowego, wygryza z sierści pchły, a podczas spacerów ma kontakt z jedzeniem nieznanego pochodzenia i odchodami innych zwierząt. Właściciel „czystego” czworonoga całuje następnie jego pysk, kiedy już zwierze zadowolone zasypia przy nim na łóżku. Od psów i kotów zarazić się można przede wszystkim różnego rodzaju pasożytami.

CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ KOTA

Choroba kociego pazura

Przyczyny: zadrapanie kocim pazurem, ugryzienie lub ukłucie przez zarażone pchły – wywoływana przez zakażenie rany bakterią, np. Afipia felis

Objawy: łagodna choroba zakaźna, odznaczająca się powstaniem w miejscu zranienia pierwotnej zmiany skórnej w formie ropiejącej krostki, grudki lub pęcherzyka. W ciągu kilku dni lub kilku tygodni pojawiają się dolegliwości ze strony jednego lub kilku węzłów chłonnych oraz objawy ogólne, takie jak dreszcze i złe samopoczucie, którym może towarzyszyć niewysoka gorączka.

Leczenie: Chorobę kociego pazura rozpoznaje się na podstawie wywiadu lekarskiego, badań alergicznych a czasem biopsji węzłów chłonnych. Leczenie polega na stosowaniu antybiotykoterapii przez 4-6 tygodni

Skutki: Powikłania występują rzadko, a dotyczyć mogą m.in.: zapalenia mózgu, wątroby, śledzion czy płuc a wystąpić mogą głównie u osób z obniżoną odpornością.

Kto choruje: najczęściej dzieci i młodzież, z uwagi na kontakt ze zwierzętami i małą troskę o higienę ran

Toksoplazma

Przyczyny: wywołuje ją pasożyt wewnątrzkomórkowy - pierwotniak o długości 7 µm, którego pełen cykl rozwojowy zachodzi tylko u kotowatych i kończy się wydaleniem do środowiska olbrzymiej ilości oocyst. Kot może zarazić się pasożytem w kontakcie z glebą lub poprzez zjedzenie surowego mięsa, w którym były cysty. U ludzi i innych zwierząt cysty lokalizują się w narządach wewnętrznych. Większość dokarmianych surowym mięsem kotów, zaraża się toksoplazmą w ciągu życia wielokrotnie, ale zazwyczaj już pierwsze zarażenie buduje odporność, która uniemożliwia pasożytowi osiąganie dojrzałej płciowej postaci i tym samym tylko ok. 1% populacji wszystkich zakażonych kotów wydala zdolne do zarażania, oocysty.

Zarażenie: następuje w czasie kontaktu z jedzeniem, wodą i glebą (oocysty) lub zjedzeniem surowego mięsa, w którym znajdowały się cysty. Wiele osób przechodziło toksoplazmę, nie wiedząc o tym, a większość kobiet (ok. 80%), u których ją wykryto, nie posiadała kota.

Objawy: zazwyczaj przebiega bezobjawowo, jednak u ok. 10% ludzi, zwłaszcza młodych, pojawiają się objawy powiększenia węzłów chłonnych szyjnych i karkowych, którym czasem towarzyszy gorączka, osłabienie, bóle głowy i gardła.

Groźna dla: chorych ze znacznie obniżoną odpornością, (np. chorych na AIDS) oraz kobiet w ciąży, które po raz pierwszy zaraziły się toksoplazmą. Gdy nastąpi to w drugim trymestrze ciąży, dziecko może być zagrożone wodogłowiem, wapnieniem mózgu i padaczką.

Toksokaroza - zarażenie glistą kocią

Przyczyny: glista kocia jest nicieniem o długości ok. 6-10 cm, którym kocięta zarażają się dopiero przez kontakt z mlekiem matki, lub później. Jaja glisty, wydalane około 8 tygodnia po zarażeniu, nie są jeszcze w pełni inwazyjne – dojrzałość osiągają bowiem zależnie od temperatury ok. 2-7 dni po opuszczeniu organizmu kota. Kontakt ze świeżym kałem zarażonego zwierzęcia nie stanowi zatem zagrożenia, jeżeli zachowa się wymaganą higienę. Jajo glisty kociej jest odporne na niekorzystne warunki i przetrwać może nawet kilka lat.

Zakażenie: człowiek może ulec zakażeniu przypadkowo, poprzez połknięcie jaja. Jest to klasyczna „choroba brudnych rąk” i jako taka częściej występuje u dzieci. Nie mają one bowiem nawyku dokładnego mycia rąk, wkładają brudne ręce do buzi i często jedzą piasek i ziemię (geofagia).

Objawy: zarażenie glistą kocią może przebiegać bezobjawowo, przyjąć formę uogólnioną, oczną lub mózgową. Forma uogólniona (zespół larwy wędrującej trzewnej), objawia się: pogorszonym samopoczuciem, spadkiem apetytu i masy ciała, gorączką, bólem brzucha, powiększeniem wątroby, wysypkami skórnymi, obrzękami i kaszlem. Może przerodzić się w zapalenie płuc i mięśnia sercowego. Zaostrzeniu może ulec astma i objawy alergiczne. W postaci ocznej dochodzi do inwazji jednej lub kilku larw, które atakują jedno, rzadziej dwoje oczu, a objawy obejmują: wystąpienie zeza, bielma, zaburzeń widzenia, a nawet utratę wzroku. Natomiast forma mózgowa toksokarozy objawia się: zaburzeniami zachowania, rozdrażnieniem, nadpobudliwością i może prowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgowia, niedowładów i porażeń.

Leczenie: trudne, długotrwałe i nie zawsze przynoszące spodziewane rezultaty, zależne od wczesnej diagnozy, która może wymagać zastosowania dodatkowych badań. Niebezpieczna jest zwłaszcza postać oczna, która przez wiele miesięcy może nie dawać żadnych objawów, by nagle spowodować zaburzenia widzenia.

Daria Ciunelis/linemed.pl

Czytaj też:
CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ PSA