Serce jest jednym najważniejszych organów odpowiedzialnych za utrzymanie funkcji życiowych organizmu. Potocznie uznawane jest również za siedlisko uczuć, a w niektórych kulturach źródło inteligencji. Egipcjanie wierzyli, że w sercu znajduje się ośrodek myśli człowieka, a mózg odgrywa tylko rolę pomocniczą. Uważali co więcej, że, podczas sądu umarłych odbywa się ważenie serca, a od jego ciężaru zależy dalszy los człowieka.
W wielu kulturach uważano, że w serce kryją się moce decydujące zarówno o życiu człowieka, jak i myślach, woli, odwadze, uczuciach, a także głupocie czy fałszu.
Niektóre ze starożytnych ludów miały w zwyczaju zjadanie serca wroga, aby przejąć jego zalety i uniemożliwić mu zmartwychwstanie. Wierzono, że obok mózgu i genitaliów jest to jeden z trzech ośrodków życia, najważniejszy - bo położony pośrodku ludzkiego organizmu.
Również Indianie przypisywali mu szczególną funkcję siedliska emocji. Wydzierali je swoim ofiarom i jeszcze bijące składali w ofierze bogu - słońcu.
Kiedy serce szybciej bije Według antropologa Desmonda Morrisa kształt serca jako symbolu wywodzi się od kształtu damskich pośladków odciśniętych np. na piasku.
Współcześnie nadal przypisuje mu się rolę siedliska uczuć. Nie jest to stwierdzenie do końca niesłusznie. Serce reaguje na wszystkie stany emocjonalne - bije coraz szybciej, aby z krwią dostarczyć wszystkim tkankom i komórkom tlen.
Anatomia serca Serce znajduje się prawie pośrodku klatki piersiowej człowieka. Przyjęło się jednak że leży po lewej stronie, a to dlatego że miejsca ustępuje mu lewe płuco. Z zewnątrz pokryte jest tzw. osierdziem, czyli cienką błoną tworzącą rodzaj worka (worek osierdziowy).
U zdrowego człowieka bije około 70 razy na minutę i waży ok. 300 gramów. W ciągu całego życia przepompowuje ok. 200 mln litrów krwi i kurczy się przeszło 3 mld razy.
Składa się z 2 przedsionków i 2 komór:
- przedsionek prawy ma za zadanie zbierać krew z całego organizmu. Uchodzą do niego żyły główne: górna, która zbiera krew z nadprzeponowej części ciała, dolna która zbiera krew z podprzeponowej części ciała oraz zatoka wieńcowa, do której uchodzą żyły duże i średnie serca
- komora prawa przepompowuje krew do naczyń płucnych
- przedsionek lewy zbiera krew z płuc. Składa się z czterech żył płucnych: górnych lewej i prawej oraz dolnych lewej i prawej
- komora lewa doprowadza krew do tętnicy głównej (łac. aorta). Krew z aorty zaopatruje cały organizm człowieka
Serce jak dzwon
Nazwę „zawał serca” wprowadził w 1896 roku francuski lekarz René Marie (według innych źródeł niemiecki patolog Carl Weigert w 1880 roku). W 1910 roku rosyjscy lekarze Wasilij Parmenowicz Obrazcow i Nikołaj Dymitriewicz Strażesko opisali jako pierwsi pod względem klinicznym trzy przypadki zawału serca. Związek pomiędzy chorobą wieńcową a zawałem serca ustalił w 1912 roku amerykański lekarz James Bryan Herrick.
Każdego dnia w Polsce zawał serca przechodzi 300 - 400 osób. Co roku na zawał umiera niemal 30 tys. osób. To tak jakby z mapy Polski każdego roku znikało miasto wielkości np. Augustowa czy Łowicza.
Objawy zawału serca to głównie ból w klatce piersiowej, duszności, uczucie lęku oraz nudności. Ból zawałowy trwa minimum 20 minut, zdarza się że nawet kilkanaście godzin. Nie każdy zawał jest odczuwalny. Około 25% zawałów serca daje niewielkie dolegliwości lub przebiega bezbólowo. Zawały bezbólowe najczęściej występują u osób chorych na cukrzycę.
Zdarza się że zawał przebiega bezboleśnie i kończy się zatrzymaniem krążenia oraz nagłym zgonem.
Najczęściej zawał jest następstwem chorób takich jak miażdżyca czy choroba wieńcowa.
Katarzyna Safiańska
Czytaj też:
Kiedy serce nie wytrzymuje
Lepiej zapobiegać, niż leczyć
