Grypa a przeziębienie
Grypę wywołuje określony typ wirusa (typ A lub typ B z podtypami) prowadzący do rozwoju ostrej choroby zakaźnej, z objawami przypominającymi objawy przeziębienia lecz zdecydowanie wyraźniej nasilonymi. Objawy grypy charakteryzują się nagłym początkiem, wysoką gorączką, dreszczami, bólem mięsni, stawów, bólem głowy i gardła, kaszlem, brakiem wyraźnego związku ze zmianami pogody. Grypą zarażamy się drogą kropelkową od osób chorych. Okres zakaźny zaczyna się po okresie wylęgania, trwającym ok. 1 – 5 dni.

Co zrobić gdy męczą Cię pojedyncze symptomy choroby?
Gorączką nazywamy wzrost temperatury ciała powyżej zakresu jej naturalnych zmian dobowych. Umownie, temperaturę od 36,5 do 37oC uznajemy za prawidłową, od 37 do 38oC za stan podgorączkowy, powyżej 38 za gorączkę.
Wzrost temperatury towarzyszący infekcji drobnoustrojami chorobotwórczymi wynika z następującego łańcucha zdarzeń: Pyrogeny drobnoustrojów (substancje glikoproteidowe i peptydowe, LPS) pobudzają aktywność komórek odpornościowych, monocytów, makrofagów, komórek dendrytycznych. Te produkują monokiny (interleukinę-1, czynnik martwicy nowotworów, interferon) działające gorączkotwórczo na centralny ośrodek termoregulacji w podwzgórzu. Centralnie sterowany metabolizm tkanek i przepływ krwi wzrasta i przy drżeniach mięśniowych (dreszcze) podnosi się temperatura ciała. Wzrostowi temperatury towarzyszy zmiana równowagi w autonomicznym układzie nerwowym z przewagą układu cholinergicznego (parasympatycznego) nad adrenergicznym (sympatycznym). Ta zmiana sprzyja rozwojowi i wzmocnieniu obronnej odpowiedzi immunologicznej. Wraz z likwidacją czynnika infekcyjnego następuje wyłączenie ogniwa przyczynowego i „łańcuch gorączkowy” zanika. Obfity pot pochłaniający ciepło podczas parowania, obniża temperaturę ciała. Nie wystarczy jednak wygrzać się i potem wypocić, by pozbyć się objawów choroby. Zmiany ciepłoty i towarzyszące im procesy termoregulacji są zjawiskami wtórnymi wobec infekcji i reakcji obronnych układu odpornościowego. Samo obniżanie temperatury nie likwiduje infekcji. Nadmiar ciepła też nie sprzyja likwidacji choroby, przegrzewanie organizmu nie jest wskazane. Przy nadmiernym wzroście temperatury (zazwyczaj powyżej 38,5 oC) zalecane jest stosowanie leków obniżających gorączkę.

Ból jest subiektywnym, nieprzyjemnie odbieranym doznaniem, wynikającym z podrażnienia nerwowych receptorów bólowych bodźcami mechanicznymi, termicznymi lub chemicznymi, grożącymi uszkodzeniem lub dokonującymi uszkodzenia tkanek. Ból jest jednym z najczęściej odbieranych doznań i stanowi dla organizmu ważny sygnał ostrzegawczy przed zagrażającym niebezpieczeństwem. Bóle o różnym stopniu nasilenia i czasie trwania mogą stanowić wskazanie miejsca toczącego się procesu chorobowego (bóle głowy, gardła, zębów, bóle stawów, mięśni, kręgosłupa itp.). Odczuciu bólu, proporcjonalnie do stopnia jego nasilenia, towarzyszy pobudzenie współczulnego układu nerwowego, przyspiesza się czynność serca, wzrasta ciśnienie krwi, wzmaga się wydzielanie hormonów kory nadnerczy. Ból jest jednym z najczęściej występujących czynników wywołujących stan alarmu w naszym organizmie, stawiających w stan podwyższonej gotowości mechanizmy adaptacyjne i eksploatujących ich możliwości.

Katar – obfity wyciek, wysięk z nosa pojawiający się w ostrym i przewlekłym stanie zapalnym ( infekcyjnym - najczęściej wirusowym lub alergicznym). Głównym objawem kataru jest zmniejszona drożność przewodów nosowych, co zdecydowanie utrudnia oddychanie. Wiąże się to często także z czasową utratą powonienia i smaku.

Zwalcz katar!
Przy pojawieniu się pierwszych objawów związanych z upośledzoną drożnością nosa, związaną z nadmierną ilością wydzieliny objawowo pomagają środki w postaci kropli lub aerozoli obkurczające błonę śluzową nosa. Środki na katar aplikowane do nosa działają głównie na śluzówkę, dlatego działania niepożądane zdarzają się rzadko. Zaletą tych leków jest to, że są one skuteczne w działaniu, ponieważ lek dociera do całej jamy nosa i nie powoduje nieprzyjemnego uczucia, jakim jest spływanie wydzieliny do gardła. Wysięk z nosa trwający ponad 7 dni wymaga konsultacji lekarza pierwszego kontaktu i/lub otolaryngologa.

Kaszel jest jednym z objawów towarzyszących przeziębieniom i stanom zapalnym dróg oddechowych. Jest on złożonym odruchem obronnym ustroju, powstaje głównie w wyniku podrażnienia zakończeń nerwu błędnego w drogach oddechowych, może też być aktem świadomym. Występuje w stanach zapalnych dróg oddechowych oraz przy wysychaniu błony śluzowej tych dróg. Podczas kaszlu zwłaszcza tzw. „mokrego” następuje usunięcie substancji drażniących, wydzieliny lub ciał obcych zalegających w drogach oddechowych. Kaszel suchy jest bardziej szkodliwy dla organizmu. Chory się męczy, ma coraz bardziej zdarte gardło, a kaszel niczego nie oczyszcza. Niestety, na początku przeziębienia lub grypy nasz wysiłek skutkuje tylko nieproduktywnym, suchym pokasływaniem.

Jak sobie radzić z kaszlem?
W początkowym okresie choroby należy pamiętać o właściwym nawadnianiu chorego i samodzielnym wyborze takiego leku przeciwkaszlowego, który zahamuje suchy bezproduktywny kaszel, ale jednocześnie będzie miał działanie wykrztuśne i ułatwi ewakuację tworzącej się w drogach oddechowych wydzieliny. W tym czasie możemy stosować syropy, których specjalne składniki zapewniają lepszy mechanizm leczenia kaszlu zarówno suchego, jak i mokrego. Ich kompleksowe działanie przyczynia się do złagodzenia podrażnienia dróg oddechowych nadmiernym odruchem kaszlowym związanym z tzw. kaszlem nieproduktywnym oraz ułatwia eliminowanie już powstałej wydzieliny. Kaszel trwający dłużej wymaga konsultacji z lekarzem rodzinnym i przez niego kierowanej diagnostyki i leczenia.

Jak zwalczać chorobę jeśli jednocześnie występuje wiele objawów?
W chwili gdy będzie nas męczyć wiele objawów choroby naraz to dla uzyskania istotnej poprawy stanu zdrowia nie wystarczy jednostkowe zwalczanie poszczególnych objawów jednoskładnikowymi lekami. Środki o działaniu wyłącznie przeciwbólowym nie wyeliminują np. związanych z chorobą problemów z zasypianiem, gdyż inne uciążliwe objawy mogą skutecznie uniemożliwić leczniczy sen. Leki przeciwzapalne i przeciwinfekcyjne z kolei nie łagodzą wystarczająco bólu, a środki nasenne nie mają bezpośredniego wpływu na ból i proces zapalny.

Wobec wzajemnych przyczynowo-skutkowych powiązań pomiędzy bólami zwłaszcza nocnymi, zaburzeniami snu i przewlekaniem się stanów infekcyjnych górnych dróg oddechowych, dla uzyskania istotnej poprawy stanu zdrowia nie wystarczy jednostkowe zwalczanie poszczególnych objawów monospecyficznymi lekami. Warto więc zastosować kompleksową kurację złożoną z leków na dzień zawierających obok składników przeciwgorączkowych i przeciwbólowych także substancję udrażniającą górne drogi oddechowe, ujścia zatok i jamę nosową oraz zwalczającą uciążliwy suchy kaszel. Uzupełnieniem kuracji są także obecne na rynku specjalistyczne leki na noc spełniające zasadę primum non nocere, które dzięki wielokierunkowemu – zwalczającemu objawy i ułatwiającemu zasypianie działaniu, skracają czas leczenia, podnoszą jego skuteczność i przynoszą choremu komfort dobrze przespanej nocy.

Dr hab. Wanda Stankiewicz

Źródło: Centrum Informacji o Przeziębieniu i Grypie

Czytaj też: "Grypa, przeziębienie, zatoki" - Centra Wiedzy