Nie można z góry dokładnie przewidzieć, kiedy pojawi się menopauza, jednak średnio wypada ona u kobiet między 48. a 55. rokiem życia. Przeprowadzono pewne badania, by wykazać, czy wiek, w którym kobieta zaczyna miesiączkować, może wiązać się z wiekiem, w którym doświadczy menopauzy. Wiele kobiet ma ją w tym samym okresie, co ich matki. Jeśli okres dojrzewania wystąpił u ciebie wcześnie, może pojawić się wcześniejsza menopauza niż u pań, które zaczęły miesiączkować później, lecz to nie jest bynajmniej udowodnione.

Większość kobiet orientuje się, że wchodzą w menopauzę, na podstawie objawów i samopoczucia. Natomiast - jak wcześniej wspomnieliśmy - analizy krwi wykazujące poziom estrogenu i progesteronu nie są szczególnie pewne ani konieczne. W większości przypadków nie jest też potrzebne oznaczenie poziomu FSH. Niemniej 1 proc. 40-letnich kobiet doświadcza przedwczesnej niewydolności jajników. Jeśli masz mniej niż 45 lat, odczuwasz pewną liczbę niewyjaśnionych objawów i normalnie nie spodziewałabyś się w tym wieku menopauzy, powinnaś zgłosić się do poradni specjalistycznej.

WCZESNA MENOPAUZA

Jeśli objawy menopauzalne zaczną pojawiać się u ciebie przed 45. rokiem życia, będziesz doświadczała tego, co we współczesnej medycynie uważa się za menopauzę przedwczesną lub wczesną. Istnieje kilka powodów jej występowania.

 *Niektóre kobiety po prostu rodzą się z mniejszą liczbą jajeczek w jajnikach.

 *Jeśli przeszłaś chemoterapię z powodu dowolnego nowotworu lub radioterapię ze względu na raka  miednicy, istnieje ryzyko, że wiele jaj zostało zniszczonych.

 *Choroby wirusowe, jak np. świnka, mogą zniszczyć jaja.

 *Niewykluczone, że również stres, nałogowe palenie (palaczki doświadczają menopauzy średnio o  dwa lata wcześniej), nadużywanie alkoholu oraz dziedziczność odgrywają rolę w zmniejszaniu  liczby jaj.

 *Choroby autoimmunizacyjne, jak np. reumatoidalne zapalenie stawów, mogą niekiedy sprawić, że  organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała, które atakują jajniki i niszczą znajdujące się w nich  jaja.

 *Operacja. W zależności od jej przyczyn histerektomia (usunięcie macicy) może być wykonana na  kilka sposobów. Częściowa histerektomia oznacza, że usunięte zostają macica i szyjka, ale  jajniki i jajowody pozostają nietknięte. Estrogen jest nadal wytwarzany i jajeczkowanie odbywa  się, lecz nie ma miesiączki. U młodszych kobiet, u których przeprowadzono taki zabieg, o 30  proc. wzrasta prawdopodobieństwo wczesnej menopauzy. Z kolei całkowite wycięcie macicy polega  na usunięciu również jajników i jajowodów. Zabieg taki automatycznie wywołuje wczesną  menopauzę. Nagły spadek poziomu estrogenu - w odróżnieniu od powolnego obniżania się go w  przypadku przeciętnej menopauzy - może wywołać bardzo poważne objawy zarówno fizyczne, jak i  psychiczne. W celu leczenia ich stosowana jest hormonalna terapia uzupełniająca.

Jeśli wczesna menopauza nie jest wywołana zabiegiem chirurgicznym, występujące objawy są czasami odmienne od tych w przypadku przeciętnej menopauzy, dlatego często upływa trochę czasu, zanim zostaje postawiona poprawna diagnoza. Chociaż kobieta może odczuwać uderzenia gorąca oraz inne klasyczne symptomy menopauzalne, często nie przypisuje ich menopauzie. Główną wskazówką są nieregularne miesiączki i to jest powód, z którego większość młodych kobiet w końcu idzie do lekarza.

Na tym etapie lekarz najprawdopodobniej założy, że występują inne przyczyny zmiennych miesiączek, np. ciąża, gwałtowny spadek wagi (być może z powodu drakońskiej diety), zbytnia otyłość, nadmiar ćwiczeń fizycznych, a nawet sprawa pozornie tak banalna jak stres. Ewentualności te należy wyeliminować, zanim podejrzenie przedwczesnej menopauzy zostanie zweryfikowane przez badania.
Głównym testem stosowanym na tym etapie będzie analiza krwi, mająca na celu oznaczenie poziomów hormonów — nie tylko FSH, lecz także LH i prolaktyny. Jednocześnie lekarz prawdopodobnie pobierze próbki krwi, by ocenić funkcjonowanie tarczycy, ponieważ zaburzenia tego organu także mogą wpływać na miesiączki. Jeśli wyniki będą wskazywać na to, że rzeczywiście wchodzisz w menopauzę, możesz zostać odesłana do ginekologa w celu przeprowadzenia dalszych badań, precyzyjnie ustalających, dlaczego zachodzi menopauza - czy jest spowodowana po prostu brakiem jaj, czy też istnieje inna przyczyna. Badanie ultrasonograficzne (USG) da obraz jajników i wykaże, czy występują torbiele albo inne choroby.

Kiedy diagnoza zostanie potwierdzona, często proponuje się hormonalną terapię uzupełniającą. Brak estrogenu naraża młodsze kobiety na większe ryzyko osteoporozy i choroby serca, ponieważ organizm dużo wcześniej traci ochronny parasol estrogenu.

Pogodzenie się z wcześniejszą menopauza oraz świadomością, że nie może mieć więcej dzieci, choć jest w wieku, kiedy normalnie byłaby nadal płodna, może być dla młodej osoby ogromnie trudne. Dzisiaj jednak kobieta, która chciałaby założyć rodzinę lub mieć więcej dzieci, ma pewne możliwości. Do pobudzania jajeczkowania przydatne są takie leki jak klomifen. Jeśli metoda ta zawiedzie, inną możliwością - o ile masz macicę -jest donacja jaja. Kiedy w probówce nastąpi zapłodnienie nasieniem twojego partnera, jeden lub dwa zarodki mogą zostać umieszczone w macicy, podczas gdy pozostałe można zamrozić do ewentualnego wykorzystania później, na wypadek gdyby pierwszy zabieg się nie powiódł.
Bez względu na to jaką podejmiesz decyzję, nie zapominaj o poradnictwie rodzinnym, które w leczeniu wczesnej menopauzy ma zasadnicze znaczenie.


PÓŹNA MENOPAUZA

Późna menopauza może wystąpić głównie u kobiet z nadwagą. Jeśli skończyłaś 55 lat i nadal miesiączkujesz, może to być zupełnie normalne, ale warto przebadać się, by mieć pewność, że wszystko jest w porządku. Minusem późnej menopauzy jest to, że organizm dłużej wytwarza estrogen, a to zwiększa ryzyko raka piersi i macicy. Rozsądnymi środkami zapobiegawczymi są regularne sprawdzanie piersi, przeprowadzanie mammografii co trzy lata i regularne poddawanie się cytologii oraz badaniu ginekologicznemu.

Źródło:"Jak radzić sobie z problemami menopauzy" Wyd Feeria

Czytaj też: "Leczenie menopauzy"
                  "Okres okołomenopauzalny"