Zmęczenie to stan, którego każdy doświadczył w swoim życiu nie raz. Coraz szybsze tempo życia, przepracowanie, nadmiar obowiązków i stresów, a na dodatek niedobory snu i odpoczynku wywierają ogromny wpływ na organizm.

Jeżeli zmęczenie pojawia się po wysiłku fizycznym lub umysłowym bądź wówczas, gdy nie są przestrzegane podstawowe zasady higienicznego trybu życia, jest ono w pełni uzasadnione. Powinno ustąpić po odpoczynku i odpowiedniej ilości snu. Problem pojawia się, gdy zmęczenie nie ustępuje po odpoczynku — gdy po obudzeniu pojawia się od razu poczucie wyczerpania i utrzymuje się ono przez cały dzień. Najczęściej pierwszym etapem jest rozmyślanie, co to za choroba mogła spowodować takie dolegliwości. Jeżeli jednak poszukiwania jakiejś choroby ciała nie zakończą się postawieniem diagnozy, warto wówczas pomyśleć o zespole przewlekłego zmęczenia.

W pierwszej połowie lat 80. XX wieku zespół ten doczekał się opisu i charakterystyki dolegliwości. Początkowo sądzono, że jest to choroba przypisana określonej grupie zawodowej, Działo się tak dlatego, że pojawiała się wśród młodych, wykształconych pracowników, ambitnych, spędzających większość czasu w pracy, dobrze sytuowanych materialnie. Z upływem czasu obserwacje dostarczały więcej informacji. Okazało się, że chorują również ludzie gorzej sytuowani materialnie, ale narażeni w pracy na ciągły, długotrwały stres.

Obecnie jest to już samodzielna jednostka chorobowa. Została uznana przez Światową Organizację Zdrowia, która w 1993 roku wpisała zespół przewlekłego zmęczenia na listę chorób cywilizacyjnych. Nie znalazła się jeszcze w międzynarodowej klasyfikacji chorób i problemów zdrowotnych (ICD10), w związku z tym nie ma dotąd przypisanego numeru, pod którym mogłaby widnieć na zwolnieniach lekarskich. W piśmiennictwie anglojęzycznym znana jest jako skrót CFS (ang. chronić fatigue syndrome).

Kiedy można podejrzewać tę chorobę?
Jeżeli przez co najmniej 6 miesięcy utrzymuje się stan nasilonego zmęczenia, w dużym stopniu utrudniający codzienne funkcjonowanie, i towarzyszą mu różne dolegliwości niezwiązane z żadną chorobą ciała. Poczucie zmęczenia nie ma żadnego związku z wysiłkami ani z żadnymi innymi działaniami podejmowanymi przez chorego. Do objawów towarzyszących należą:

 

• Bóle mięśni.
• Bóle układu kostno-stawowego.
• Zaburzenia snu
• Trudności ze skupieniem uwagi i z pamięcią.

Warto zwrócić uwagę na występujące w opisie stwierdzenie „dolegliwości niezwiązane z żadną chorobą ciała". Czyli najpierw należy wykluczyć wiele chorób powodujących zmęczenie, a dopiero potem można rozpoznać zespól przewlekłego zmęczenia.

Źródło: K. Wrotek „Zespół przewlekłego zmęczenia”; wyd. Septem

Czytaj też:
Depresja sezonowa
Stres - walka ze smokiem