Kalendarium, 29-07-2014

Poradnik zdrowia

powrót do listy

Narządy wewnętrzne człowieka

Atlas anatomiczny

10-08-2007 12:31

Układ narządów wewnętrznych
Układ narządów wewnętrznych

Człowiek, podobnie jak większość kręgowców, zbudowany jest symetrycznie tj. płaszczyzna pośrodkowa dzieli ustrój na dwie symetryczne połowy (antymery), prawą i lewą, które są w dużej mierze zwierciadlanym odbiciem jedna drugiej.

Innego rodzaju jest zróżnicowanie wzdłuż długiej głównej osi ciała. Widzimy tu budowę segmentalną. Segmentalne odcinki ciała następujące po sobie wzdłuż długiej osi ciała nazywamy metamerami. Występują one we wczesnym rozwoju osobniczym i dotyczą zróżnicowania kośćca, mięśni, skóry, naczyń i nerwów. W późniejszych okresach rozwoju budowa ta zaciera się, gdyż poszczególne segmenty łączą się w jednostki wyższego rzędu. Ta pierwotna budowa segmentowa (metameryczna) najlepiej widoczna jest u dorosłego osobnika w zakresie kręgosłupa i klatki piersiowej.

Anatomia systematyczna jak już powiedziano zajmuje się opisem narządów i ich układów. Wyróżniamy następujące układy narządów :

Układ szkieletowy (systema sceleti) – zbudowany z kości, stawów i więzadeł stanowi bierny aparat ruchu, służąc ponadto za osłonę i podporę części miękkich ciała. Nauka o kościach (osteologia), stawach (artrologia) i więzadłach (syndesmologia) stanowi pierwszy dział a. systematycznej.

Układ mięsńiowy (systema musculorum) – składa się z mięśni, które kurcząc się (przeważnie pod wpływem naszej woli) powodują ruchy kośćca. Układ ten stanowi czynny aparat ruchu. Ten dział anatomii systematycznej, zajmujący się mięśniami szkieletowymi, nazywamy myologią.

Układ trawienny (pokarmowy – systema digestorium) – składa się z przewodu pokarmowego (jama ustna, gardło, przełyk, żołądek, jelita), towarzyszących mu gruczołów zewnątrzwydzielniczych (wątroba, trzustka) i innych narządów jak zęby czy język. Przerabia on pobrane pożywienie na substancje niezbędną do przemiany materii.

Układ oddechowy (systema respiratorium) – składa się z dróg oddechowych (jama ustna, gardło, krtań, tchawica, oskrzela) i z właściwego narządu oddechowego tj. płuc. Doprowadza on tlen do krwi i usuwa dwutlenek węgla – wytwór przemiany gazowej szkodliwy dla organizmu.

Układ moczowo-płciowy (systema urogenitale) – narządy moczowe i płciowe wiążą się z sobą swym pochodzeniem oraz niektórymi, wspólnymi częściami, i z tego względu, pomimo różnorodności czynnościowej, są rozpatrywany łącznie jako jeden układ. Zadanie narządu moczowego (nerki, drogi moczowe) polega na utrzymywaniu płynów ustrojowych w stałym składzie, czego fizjologicznym aspektem jest usuwanie z ustroju zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii.

Narządy płciowe (gruczoły płciowe i ich drogi odprowadzające) wytwarzając komórki płciowe żeńskie (jaja) i męskie (plemniki) służą do zachowania gatunku. Narządy płciowe są jedynym układem ustroju, który służy temu celowi, gdy tymczasem wszystkie inne narządy maja zadanie zachowania życia osobniczego.

Układ wewnątrzwydzielniczy (dokrewny – systema endocrinum) – składa się z gruczołów o wydzielaniu wewnętrznym (szyszynka, przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, nadnercza, jajniki, jądra, wyspy Langerhansatrzustka i inne np. nerki, przewód pokarmowy), które swą wydzielinę (hormony) oddają bezpośrednio do krwi i chłonki. Z tego też powodu gruczoły te łączymy w jeden układ, choć różnią się między sobą powstaniem, budową i czynnością. Działalność ich wywiera głęboki wpływ na funkcjonowanie ustroju i jest ściśle skoordynowana, integrując czynność różnych narządów i tkanek. Układ ten jest jednym z układów sterujących organizmem (oprócz układu nerwowego). I choć układy te maja odmienne struktury i różne mechanizmy działania, funkcjonują jednak w sposób wzajemnie sprzężony.

Układ krążenia (systema vasorum) – składa się z układu krwionośnego (serce i naczynia krwionośne : tętnic, żyły, naczynia włosowate) i układu chłonnego (śledziona i naczynia chłonne). Układ krwionośny rozprowadza krew zawierającą składniki odżywcze i tlen po całym ustroju, doprowadzając ją do każdego narządu. Krew odprowadza również z tych narządów wytwory przemiany materii. Układ chłonny drenuje soki międzytkankowe i odprowadza niektóre składniki odżywce z układu pokarmowego do krwi, ma także znaczenie w mechanizmach odporności organizmu. Nauka o układzie naczyniowym nosi nazwę angiologii.

Układ nerwowy (systema nervosum) – składa się z układu nerwowego ośrodkowego (systema nervosum centrale), w którym wyróżniamy mózgowie i rdzeń kręgowy oraz układu nerwowego obwodowego (systema nervosum periphericum), do którego zaliczamy nerwy czaszkowe, nerwy rdzeniowe i ich zwoje. Układ nerwowy dzielimy na układ somatyczny, który odbiera bodźce ze świata zewnętrznego (np. czucie powierzchniowe) i reguluje stosunek ustroju do otoczenia zewnętrznego (np. praca mięsni szkieletowych) oraz na układ autonomiczny (wegetatywny), który reguluje głównie czynność narządów wewnętrznych (wydzielanie gruczołów dokrewnych, praca mięsni gładkich, trzew i naczyń krwionośnych). W skład układu autonomicznego (systema nervosum autonomicum) wchodzi pień współczulny (truncus sympathicus) oraz nerwy obwodowe i ich zwoje, a poza tym komórki i włókna wegetatywne - podobnie jak komórki i włókna somatyczne - znajdujące się w mózgowiu i rdzeniu kręgowym oraz ich nerwach obwodowych. Układ autonomiczny dzielimy na część współczulną (pars sympathica) i część przywspółczulną (pars parasympathica), które zwykle maja przeciwstawne działanie. Naukę o układzie nerwowym nazywamy neurologią.

Narządy zmysłow(organa sensum) i powłoka wspólna (integumentum communae). Narządy zmysłów odbierają wrażenia i bodźce świata zewnętrznego, które drogą nerwów dochodzą do mózgu i zostają w nim uświadomione. Z obrazów tych wytwarza się nasz świat pojęciowy. Do narządów zmysłów należą: narząd wzroku (oko), narząd przedsionkowo-ślimakowy – słuchu i równowagi (ucho), narząd powonienia (nos), narząd smaku (język) oraz narządy czucia dotyku rozmieszczone w skórze (eksteroreceptory), a także proprioreceptory rozmieszczone w mięśniach i stawach, narządach wewnętrznych – przekazujące bodźce dotyczące stanu i położenia narządów wewnętrznych.

powrót do listy
Komentarze [45] zobacz wszystkie »
Komentarze do: Narządy wewnętrzne człowieka
Gość: TadeuszJan | 02:08 27.02.2009 | odpowiedz »
Dziękuję za te strony, które dzisiaj odnalazlem, a które sa mi bardzo przydatne
Gość: Bogusia | 02:35 17.03.2009 | odpowiedz »
Dziękuje za te strony:)
Gość: Bogusia | 02:37 17.03.2009 | odpowiedz »
Potrzebuje wiedziec co wyprawia sie u mnie w brzuchu od jakiegos czasu bardzo mnie boli ,a co lepsze niewiem co?
Gość | 09:50 04.05.2009 | odpowiedz »
ale bajer
Gość: KRYS | 02:50 12.07.2009 | odpowiedz »
SPRAWDZ krew na HELIKOBAKTER PYROLI
Gość: Kasia | 14:09 23.05.2009 | odpowiedz »
w dolnej czesci brzucha,po lewej jego stronie mam wyrazne wybrzuszenie, ktore pojawilo sie nagle w jeden dzien i nie ustepuje juz przez tydzien.Dolegliwosc nie jest bolesna. Co to moze byc?
Gość: Ania | 20:28 02.10.2009 | odpowiedz »
od miesiąca mam bule brzucha.robi się nabrzmiały .Bule pojawiaja się co pare minut sa w górnej częsci brzucha .co to może być
Gość: przemo | 15:20 23.02.2011 | odpowiedz »
wrzody
Gość: kasia | 21:04 23.02.2014 | odpowiedz »
to sa gazy
Gość: Ania | 20:28 02.10.2009 | odpowiedz »
od miesiąca mam bule brzucha.robi się nabrzmiały .Bule pojawiaja się co pare minut sa w górnej częsci brzucha .co to może być
Gość | 18:51 07.03.2013 | odpowiedz »
gdzie mieszcza sie nerki b.b.
Gość: Gośka | 15:23 11.12.2009 | odpowiedz »
Mnie boli w lewym boku, pod żebrami. Byłam chora na grypę
Gość: Agnieszka | 12:23 19.12.2009 | odpowiedz »
Mnie tez boli w lewym boku pod zebrami, tak w środku. co to moze byc? Watroboa, trzusktka, a moze powiazane jest to z owulacja albo ze zblizajacym sie okresem?
Gość: monika | 23:00 18.03.2010 | odpowiedz »
Agnieszka mam pytanie co jest z t a twoja choroba
Gość: stani | 19:28 11.04.2010 | odpowiedz »
boli mnie brzuch ponizej pempka po jedzeniu co to moze byc
Gość: tak | 16:33 13.04.2010 | odpowiedz »
o tak


zobacz także:

Budowa skóry

12-10-2011 11:39

Skóra w różnych rejonach ciała znacząco różni się grubością. Na powiekach ma zaledwie pół milimetra, podczas gdy na podeszwach stóp...

więcej

Mięśnie.cz.3

23-11-2010 09:11

Mięśnie tułowia pełnią wiele ważnych funkcji. Nie tylko podtrzymują one całą konstrukcję ciała, ale także umożliwiają Ci poruszanie kończynami, pozwalają na...

więcej

Mięśnie.cz.2

19-11-2010 10:37

Ślizgowa teoria skurczu opisuje działanie mięśnia. Zastanawiasz się, dlaczego mówi ona coś o ślizganiu? Bardzo dobrze, ciekawość to pierwszy stopień do wiedzy.

więcej