Kalendarium, 23-06-2017

Wiadomości

powrót do listy

Ajurweda na tle indyjskiej historii i tradycji

Medycyna Alternatywna

- Ajurweda

16-02-2017 12:22

Ajurweda na tle indyjskiej historii i tradycji
Ajurweda na tle indyjskiej historii i tradycji


Indyjska legenda głosi, że wiedza o ajurwedzie pochodzi od Brahmy — stwórcy, pierwszej żywej istoty we wszechświecie. Od niego wiedza ta dotarła do Atrei, pierwszej ludzkiej istoty, która została uznana przez bogów za godną poznania tej nauki. Atreja jest jednym z riszych, starożytnych mędrców, którzy przez medytacyjny wgląd poznawali istotną dla ludzkości wiedzę. A zatem ajurweda jest metodą wglądową, w przeciwieństwie do współczesnej medycyny akademickiej nie opiera się tylko na badaniach naukowych, ale przede wszystkim na wykorzystaniu medytacyjnej uważności w holistycznym diagnozowaniu i leczeniu pacjenta. Wiedza ta początkowo była przekazywana ustnie, a dopiero później została spisana.

Ze względu na powszechnie znaną nonszalancję historyczną Hindusów, którzy zupełnie nie przywiązują wagi do precyzyjnego datowania, trudno określić‚ kiedy dokładnie pojawiły się pierwsze wzmianki o ajurwedyjskich koncepcjach. Hindusi oczywiście wierzą, że każdy system wiedzy wywodzi się z Wed, objawionych ksiąg hinduizmu.
Dlatego też starają się również ajurwedzie przypisać wedyjski rodowód. Wedy zaczęły powstawać około 1500 r. p.n.e., dlatego też niektórzy twierdzą, że ajurweda ma ponad 3000 lat. Pewne zaczątki ajurwedyjskiego sposobu patrzenia na człowieka odnajdziemy w Upaniszadach, które są najmłodszą częścią Wed. Przyjrzyjmy się poniższemu cytatowi z Czhandogji, jednej z Upaniszad:

VI.5.1.
Spożyty pokarm staje się trójdzielny,
Jego najgrubsza część przekształca się w kał,
Środkowa w ciało, a najsubtelniejsza w umysł.
VI.5.2,
Wypite wody stają się trójdzielne,
Ich najgrubsza część to mocz,
Środkowa — krew, a najsubtelniejsza to oddech.
VI.5.3.
Spożyty żar staje się trójdzielny,
Jego najgrubsza część to kości,
Środkowa — szpik kostny, a najsubtelniejsza to mowa.

Oczywiście trudno powyższy cytat uznać za tekst stricte ajurwedyjski. Pierwszym istotnym i całościowym dziełem o ajurwedzie jest Caraka sanhita, przez większość praktyków i badaczy uznawana też za najważniejsze dzieło o medycynie indyjskiej. Według legendy tekst początkowo spisywany był przez Atreję oraz jego ucznia Agniweśę. Następnie Caraka zebrał i skompilował fragmenty ich pracy w jedną całość. Caraka sanhita omawia medycynę chorób wewnętrznych.
Drugim istotnym tekstem na temat ajurwedy jest Suśruta sanhita, która jest najważniejszym źródłem wiedzy zawierającym opis praktyk chirurgicznych wykorzystywanych w medycynie starożytnych Indii. Suśruta opisuje nie tylko choroby, ale również narzędzia chirurgiczne,
które kształtem przypominają te używane w dzisiejszych czasach. Wymienia również grupy zabiegów chirurgicznych‚ jak nacięcie lub wycięcie tkanki, punkcja, sonda, nacinanie lub nakłuwanie skóry, ekstrakcja (usuwanie przez operację), oraz opróżnianie i szycie. Poruszana jest tematyka operacji plastycznych, przeszczepów czy też amputacji kończyn, anestezjologii.
Powyżej opisane teksty można uznać za pierwszy namacalny dowód istnienia ajurwedy jako w pełni już samodzielnej dziedziny wiedzy. Caraka sanhita prawdopodobnie pochodzi z czasu pomiędzy III a VI wiekiem n.e., a Suśruta sanhita — z VI wieku. Możemy w związku z tym podejrzewać, że początki kształtowania się systemu diagnozy i leczenia przypadają na okolice przełomu okresu przed naszą erą i naszej ery, natomiast w okolicach VI wieku n.e. system był już na tyle dojrzały, że mogły powstać tak całościowe i uporządkowane dzieła‚ jak wymienione powyżej traktaty. Dlatego też nie jest pewne to, co podaje wielu autorów, a mianowicie że ajurweda wpłynęła na medycynę grecką — być może było odwrotnie, to znaczy tak‚ że to właśnie koncepcje Hipokratesa (np. koncepcja trzech humorów), żyjącego na przełomie V i IV wieku p.n.e.‚ wpłynęły na rozwój indyjskiej filozofii leczenia.
Caraka sanhitę i Suśruta sanhitę zalicza się do tzw. wielkiej trylogii, czyli trzech najważniejszych dzieł ajurwedy. Ostatnim traktatem wchodzącym w skład „wielkiej trylogii” jest Astanga Sangraha, napisana przez buddyjskiego mnicha Wagbhatę. Rozszerza ona naszą wiedzę m.in. o kwestie astrologii medycznej, według której te same choroby mogą mieć inny przebieg w zależności od konstelacji gwiazd. Istnieje również skrócona wersja Astanga Sangrahy znana jako Astanga Hridaya. Poza trzema najważniejszymi dziełami, istnieje jeszcze kilka pomniejszych, ale nadal bardzo istotnych, traktatów o ajurwedzie, takich jak: Madhava nidana, Sarangadhara sanhita czy Bhava prakasa.

Źródło: Agnieszka Wielobób, Maciej Wielobób "Ajurweda w praktyce. Jak współcześnie stosować starożytną sztukę leczenie" wyd. Sensus

Czytaj też: 
Definicja Ajurwedy

powrót do listy
Komentarze [0] zobacz wszystkie »
Komentarze do: Ajurweda na tle indyjskiej historii i tradycji


zobacz także:

Rośliny, które zapewnią ci zdrowie

11-06-2017 10:32

Doniczka na balkonie albo grządka w ogródku może stać się Twoją własną domową apteką. Posadź rośliny lecznicze i wykorzystaj potencjał natury. Są stosowane...

więcej

Czy Ajurweda jest użyteczna dla współczesnego człowieka zachodu?

15-05-2017 02:04

Niektórzy być może zastanawiają się‚ czy starożytna indyjska nauka może im coś zaoferować. Czy to, że powstawała ponad 2000 lat temu, nie stanowi...

więcej

Zioła dla ludzi i pszczół

17-04-2017 10:33

Zdobią, smakują a także pomagają przetrwać pszczołom - sadźmy jak najwięcej ziół w ogrodach i na balkonach.

więcej