Kiedy dziecko wyrasta z wieku niemowlęcego i przechodzi w okres wczesnego dzieciństwa zmienia się jego rozwój. Coraz więcej rzeczy wokoło je interesuje. To okres, w którym staje się zdobywcą nieznanych terenów. Nieznane jest dla niego praktycznie wszystko, stąd też absorbująca jest każda czynność, której się podejmie i każda rzecz, którą zobaczy.
Zmienia się także tempo rozwoju dziecka. Nie rośnie już tak szybko jak do tej pory, zwalnia się tempo przyrostu masy ciała. Jest to często przyczyną zahamowania wzrostu notowanego na siatkach centylowych. To niepokoi rodziców.
Jest to problem, z którym bardzo często spotykam się na co dzień. Dzwonią do mnie zdesperowani rodzice tłumacząc, że próbowali już wszystkiego, ale ich pociecha nie chce jeść. Pytają mnie co w takiej sytuacji zrobić.
Najważniejsze, to nie wpadać w panikę. To naturalny proces dorastania, który należy zaakceptować. To normalne, że dziecko mniej przybiera na wadze i wolniej rośnie. Gdyby rozwijało się tak jak do tej pory, szybko osiągnęłoby rozmiary dziecka w wieku szkolnym. W tym czasie zmieniają się też preferencje żywieniowe dziecka.
Zmienia się liczba przyjmowanych posiłków i waha się od 3 do 5 w ciągu dnia. Nie jest jednak regułą ile posiłków powinno spożywać dziecko. U 2-3 letnich maluchów często występują wahania apetytu, zwane „błędnym apetytem”. Jednego dnia dziecko może jeść bardzo chętnie, drugiego nie można zmusić go do jedzenia. To także zjawisko normalne. Pamiętać należy, że w tym czasie kształtują się nawyki żywieniowe, dlatego nie można zmuszać malucha do jedzenia. Jakiekolwiek próby i tak skończą się niepowodzeniem, bo dziecko zdecydowanie da znać o swoim niezadowoleniu z nadmiaru posiłku. Zmuszanie do jedzenia może też być przyczyną poważnych zaburzeń żywieniowych, których konsekwencje będą odczuwalne przez długie lata.
W czasie posiłku powinna być zapewniona miła, serdeczna atmosfera. Nie należy kłócić się przy dziecku, krzyczeć. Posiłek powinien kojarzyć się z czymś przyjemnym. Nie wolno rozpraszać dziecka zabawą, czy telewizją. Powinno ono wiedzieć, jest to pora posiłku i to na nim ma się skupić.
Kolejny krok usamodzielniania się jedzenia jest przejście do tzw. modelu „stołu rodzinnego”
Dziecko powinno uczyć się samodzielne posługiwać się nożem i widelcem. Należy tu wykazać dużo cierpliwości i konsekwencji. Nawet jeśli dziecko będzie niezdarne nie można zabrać mu łyżki w trakcie jedzenia zupy i nakarmić go. Musi nauczyć się robić to samo, nawet jeśli pół miseczki znajdzie się na stoliku lub kaftaniku.
Jeśli chodzi o potrawy to nadal powinny przeważać te o konsystencji półpłynnej i stałe. Należy w niewielkich ilościach wprowadzać nowe produkty, jednak nie zmuszać dziecka do jedzenia tego, co mu nie smakuje.
Dzienna dieta 2-latka powinna dostarczać 1100-1200 kcal, 3-latka 1200-1300 kcal na dobę. Białko ma dostarczać ok. 12% energii. Najlepiej podawać białko zwierzęce, pamiętając by mięso pochodziło z pewnego źródła. Najnowszy schemat żywienia dzieci w okresie po niemowlęcym można już wprowadzać ryby morskie w postaci gotowanej, najlepiej z dodatkiem warzyw. Tłuszcze powinny dostarczać 32% energii. Zalecane są oleje rzepakowy, słonecznikowy i oliwa z oliwek, a także tłuszcz ryb. Dzieciom do 3. roku życia należy podawać masło.
Węglowodany powinny zapewniać ok. 56% dziennego zapotrzebowania energetycznego. Stopniowo powinno wprowadzać się węglowodany złożone w postaci kasz, makaronów, czy pieczywa. Rozszerzać należy spożycie warzyw i owoców.
Cały czas trzeba pamiętać, że to w tym okresie kształtują się nawyki żywieniowe dziecka na całe życie. Dlatego radzę unikać „poprawiania” smaku potraw cukrem, czy nagradzania dziecka słodyczami. Może się to przyczynić do rozwoju nadwagi i otyłości w późniejszym wieku.
Życzę wszystkim rodzicom spokoju, cierpliwości i konsekwencji w działaniu. Wszystkich tych, którzy mają wątpliwości co do diety swojego malca zapraszam na poradę.
Nina Jakubik
Centrum Dietetyczne ProLinea
Centrum Dietetyczne ProLinea udziela fachowych porad
dotyczących prawidłowego odżywiania oraz leczenia dietetycznego.
